وَٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ ءَالِهَةٗ لَّعَلَّهُمۡ يُنصَرُونَ
و به جای خدا معبودانی برگزیدند به این امید که یاری شوند.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۷۴ و ۷۵ با هم
و در تفسیر قمی، در روایت ابوالجارود از امام باقر (ع)، دربارهٔ سخن خدای متعال که میفرماید: « وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّٰهِ -إلي قوله- مُحْضَرُونَ » (یس: ۷۴-۷۵) میفرماید: آن معبودان توانِ یاری دادن به آنان را ندارند، و این مشرکان برای معبودان لشکری احضارشده هستند.
تفسیر آیهٔ ۷۴ سورهٔ یس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۷، صفحهٔ ۱۱۰ تا ۱۱۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/36/74/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّٰهِ آلِهَهً لَعَلَّهُمْ يُنْصَرُونَ » (و به جای خدا معبودانی برگزیدند به این امید که یاری شوند). ضمیرهای جمع به مشرکان بازمیگردد. و مراد از معبودان (آلهه)، بتها، شیاطین و فرعونهای بشری هستند، نه فرشتگان مقرّب و اولیای انسانی؛ چراکه بخش پایانی سخن، یعنی « وَ هُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ » (و حال آنکه آنان برای ایشان لشکری احضارشدهاند)، با این دو گروه سازگاری ندارد.
آنان تنها به این امید این معبودان را برگزیدند که از جانبشان یاری شوند؛ زیرا بیشتر آنان معبودی برمیگزینند به این گمان که تدبیر امور خیر و شرشان به همان معبود واگذار شده است. بنابراین شخص عابد او را میپرستد تا با عبادت خود خشنودش سازد، مبادا به خشم آید و در نتیجه نعمت را قطع کند یا عذاب و گزندی بفرستد.