تفسیر آیهٔ ۴۷ سورهٔ سبا

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « قُلْ مٰا سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ » (بگو: هر مزدی که از شما خواسته‌ام برای خودتان باشد...) این تعبیر کنایه از نخواستنِ هیچ مزدی در برابر دعوت است؛ زیرا اگر هر مزدی را که از آنان خواسته به خودشان ببخشد، دیگر هیچ مزدی بر عهدهٔ آنان نخواهد بود که مطالبه شود. لازمهٔ این سخن آن است که هیچ مزدی از آنان نخواهد، و این برای دلجویی و آسودگی خاطرِ آنان است تا وی را متهم نکنند که دعوتِ خویش را دستاویزی برای رسیدن به مال یا مقام قرار داده است.

سپس سخن را با این جمله کامل ساخت: « إِنْ أَجْرِيَ إِلاّٰ عَلَي اللّٰهِ وَ هُوَ عَليٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ » (مزد من تنها بر خداست و او بر هر چیزی گواه است)؛ تا این ایراد به کلامش وارد نشود که چنین ادعایی پذیرفتنی نیست، چراکه انسان کاری را بدون هدف و پاداش دنبال نمی‌کند. پس این اشکال را چنین برطرف کرد که کار من پاداشی دارد، امّا بر عهدهٔ خداست نه بر عهدهٔ شما، و او ناظر کار من است و بر همه‌چیز گواهی می‌دهد.

بحث روایی

و در تفسیر قمی، در روایت ابوالجارود از امام باقر (ع) دربارهٔ این سخن خدای متعال آمده است:

« قُلْ مٰا سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ » (بگو: هر پاداشی که از شما خواسته‌ام، برای خودتان باشد [سبأ: ۴۷])؛ و این بدان سبب بود که پیامبر خدا (ص) از قوم خود خواست با نزدیکانش مهربانی ورزند و آزارشان ندهند. و اما این سخن او که: « فَهُوَ لَكُمْ »، می‌فرماید: پاداش آن برای خود شماست.