قُلۡ إِنَّ رَبِّي يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ
بگو: «همانا پروردگار من روزی را برای هر کس که بخواهد فراخ می‌گرداند و [یا] تنگ می‌گیرد، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند».
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۳۵ و ۳۶ با هم
بنابراین، این آیه در معنای همان سخن الهی است که می‌فرماید: «وَ لَئِنْ أَذَقْنٰاهُ رَحْمَهً مِنّٰا مِنْ بَعْدِ ضَرّٰاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هٰذٰا لِي وَ مٰا أَظُنُّ السّٰاعَهَ قٰائِمَهً وَ لَئِنْ رُجِعْتُ إِليٰ رَبِّي إِنَّ لِي عِنْدَهُ لَلْحُسْنيٰ» (حم السجده: ۵۰: و اگر پس از رنج و آسیبی که به او رسیده رحمتی از سوی خود به او بچشانیم، قطعاً می‌گوید: این شایستهٔ خودِ من است و گمان ندارم قیامت برپا شود، و اگر هم به سوی پروردگارم بازگردانده شوم بی‌گمان نزد او برای من بهترین پاداش خواهد بود). خدای متعال می‌فرماید: «قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشٰاءُ وَ يَقْدِرُ وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَ النّٰاسِ» (بگو: بی‌گمان پروردگار من روزی را برای هر کس بخواهد گشایش می‌دهد و تنگ می‌گرداند، ولی بیشتر مردم «لاٰ يَعْلَمُونَ» نمی‌دانند).
تفسیر آیهٔ ۳۶ سورهٔ سبا، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۶، صفحهٔ ۳۸۳ تا ۳۸۴ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/34/36/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
این آیه و آیاتِ پس از آن تا پایان چهار آیه، پاسخی است به این سخن آنان که گفتند: « نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوٰالاً » (ما اموال بیشتری داریم...). به این سخن به دو وجه پاسخ داده شده است: یکی اینکه امر روزی اعم از اموال و فرزندان، چه در گشایش و چه در تنگی، بر اساس مقتضای حکمت و مصلحت و اسبابی که خداوند فراهم آورده به دست اوست؛ نه به خواست و ارادهٔ انسان بستگی دارد و نه به جهت کرامتی است که نزد خدا داشته باشد. چه بسا خداوند روزیِ مؤمن یا کافر، یا خردمندی دوراندیش یا نادانی سبک‌عقل را گشایش دهد؛ و چه بسا روزی را بر کسی بگشاید و سپس بر او تنگ سازد. از این رو، غرق‌شدن در ناز و نعمت هیچ دلالتی بر سعادت یا کرامت ندارد.
و این معنای سخن خداوند است که می‌فرماید: « قُلْ إِنَّ رَبِّي » (بگو: بی‌گمان پروردگار من)؛ پیامبر آن را به خودش نسبت داد، زیرا آنان خداوند را پروردگار خود نمی‌دانستند، در حالی که روزی‌بخشیدن از شئون و کارهای پروردگاری است؛ « يَبْسُطُ » یعنی گشایش می‌دهد؛ « اَلرِّزْقَ لِمَنْ يَشٰاءُ » (روزی را برای هر کس بخواهد) از بندگانش بر اساس حکمت و مصلحت می‌گستراند؛ « وَ يَقْدِرُ » یعنی و تنگ می‌گیرد؛ « وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَ النّٰاسِ لاٰ يَعْلَمُونَ » (ولی بیشتر مردم نمی‌دانند)؛ از این رو روزی را تا هنگامی که به ایشان داده نشده است، به اسباب ظاهری و پیشامدهای اتفاقی نسبت می‌دهند و زمانی که به آنان داده شد، آن را به دوراندیشی و حسن تدبیر خودشان منسوب می‌کنند؛ و همین برای نشان‌دادن نادانی‌شان بس است.