ذَٰلِكَ جَزَيۡنَٰهُم بِمَا كَفَرُواْۖ وَهَلۡ نُجَٰزِيٓ إِلَّا ٱلۡكَفُورَ
این کیفر را به سزای ناسپاسی‌شان به آنان دادیم؛ و آیا جز بسیار ناسپاس را مجازات می‌کنیم؟
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بحث روایی
تفسیر آیه‌های ۱۵ تا ۱۹ با هم
و در کتاب «کافی»، به سند خود از سَدیر روایت کرده است که گفت: مردی از امام صادق (ع) دربارهٔ این سخن خداوند عزّوجلّ پرسید: « فَقٰالُوا رَبَّنٰا بٰاعِدْ بَيْنَ أَسْفٰارِنٰا وَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ » (پس گفتند: «پروردگارا، میان سفرهای ما فاصله بینداز!» و به خود ستم کردند؛ سبأ: ۱۹). ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۱۷ سورهٔ سبا، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۶، صفحهٔ ۳۶۴ تا ۳۶۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/34/17/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « ذٰلِكَ جَزَيْنٰاهُمْ بِمٰا كَفَرُوا وَ هَلْ نُجٰازِي إِلاَّ الْكَفُورَ » (این کیفر را به سبب کفرشان به آنان دادیم، و آیا جز ناسپاس را مجازات می‌کنیم؟). کلمهٔ « ذٰلِكَ » اشاره به همان فرستادن سیل و دگرگون ساختن دو باغ است و جایگاه نحوی‌اش مفعول دوم برای «جَزَيْنَاهُم» و منصوب است. تفاوت «جزاء» و «مُجازاة»—چنان‌که گفته‌اند—در این است که مجازات تنها در بدی و کیفر به کار می‌رود، اما جزاء عام‌تر است (و هم پاداش نیک و هم کیفر بد را در بر می‌گیرد).
معنای آیه چنین است: قوم سبأ را به سبب کفرشان و روی‌گردانی‌شان از سپاسگزاری—یا در برابر آن—به این کیفر رساندیم، و ما به بدی کیفر نمی‌دهیم مگر کسی را که نسبت به نعمت‌های خدا بسیار ناسپاس باشد.