تفسیر آیهٔ ۸۵ سورهٔ آل عمران

تفسیر این آیه در المیزان

بیان آیات

خدای متعال می‌فرماید: «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلاٰمِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ» (و هر کس جز اسلام دینی بجوید، هرگز از او پذیرفته نمی‌شود...) تا پایان آیه. این عبارت، غیر از موردِ تثبیت‌شده در پیمانِ گرفته‌شده را نفی می‌کند و تأکیدی بر وجوبِ پایبندی به آن پیمان است.

بحث روایی

و در کتاب «الدر المنثور» دربارهٔ این سخن خدای متعال که می‌فرماید: «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلٰامِ دِيناً» [آل‌عمران: ۸۵] تا پایان آیه، احمد و طبرانی در «المعجم الاوسط» از ابوهریره روایت کرده‌اند که گفت: پیامبر خدا (ص) فرمود: «تجيء الأعمال يوم القيامة فتجيء الصلوة فتقول:يا رب أنا الصلوة فيقول:إنك على خير،و تجيء الصدقة فتقول يا رب أنا الصدقة-فيقول:إنك على خير،ثم يجيء الصيام فيقول:أنا الصيام فيقول:إنك على خير،ثم تجيء الأعمال كل ذلك يقول الله:إنك على خير، بك اليوم آخذ،و بك أعطي.قال الله في كتابه: وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلٰامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ-وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخٰاسِرِينَ»؛ در روز قیامت اعمال می‌آیند؛ پس نماز می‌آید و می‌گوید: پروردگارا، من نمازم! پس می‌فرماید: تو بر خیر و نیکی هستی؛ و صدقه می‌آید و می‌گوید: پروردگارا، من صدقه‌ام! پس می‌فرماید: تو بر خیر و نیکی هستی؛ سپس روزه می‌آید و می‌گوید: من روزه‌ام! پس می‌فرماید: تو بر خیر و نیکی هستی؛ سپس سایر اعمال می‌آیند و خداوند در برابر همهٔ آن‌ها می‌فرماید: تو بر خیر و نیکی هستی؛ امروز به سبب تو بازخواست می‌کنم و به سبب تو پاداش می‌دهم. خدای متعال در کتابش فرموده است: «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلٰامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ-وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخٰاسِرِينَ» (و هر کس جز اسلام دینی بجوید، هرگز از او پذیرفته نمی‌شود و او در آخرت از زیان‌کاران است).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان آیات

تفسیر آیه‌های ۸۱ تا ۸۵ با هم

این آیات از پیوند با آیات پیشین خالی نیست و سیاق کلام، پیوسته و یکپارچه ادامه یافته است؛ گویا پس از آنکه خدای متعال روشن ساخت اهل کتاب همواره دربارهٔ آنچه از دانش کتاب الهی بر دوش داشتند راه سرکشی و ستم پیمودند، و در دین نیز سخنان را از جایگاه‌هایشان تحریف می‌کردند، و با مشتبه ساختن حق بر مردم، تفرقه‌افکنی میان… ادامه در متن کامل

[اکنون در این آیات] به‌شدت بر آنان خرده گرفت و توبیخشان کرد که چگونه چنین چیزی ممکن است، در حالی که خداوند از پیامبران پیمان گرفته است به هر پیامبری که به‌سویشان می‌آید—خواه پیش از آنان بوده باشد یا پس از آنان—ایمان آورند و یاری‌اش کنند؟! ادامه در متن کامل