مَثَلُ مَا يُنفِقُونَ فِي هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَثَلِ رِيحٖ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتۡ حَرۡثَ قَوۡمٖ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فَأَهۡلَكَتۡهُۚ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِنۡ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ
مَثَل آنچه در این زندگی دنیا انفاق میکنند، همانند بادی است که در آن سرمایی سخت و سوزان است که به کشتزار مردمی که بر خود ستم کردهاند میرسد و آن را نابود میکند؛ و خدا به آنان ستم نکرد، بلکه آنان خود بر خویشتن ستم میکردند.
تفسیر آیهٔ ۱۱۷ سورهٔ آل عمران، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۳، صفحهٔ ۳۸۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/3/117/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان آیات
خدای متعال میفرماید: «مَثَلُ مٰا يُنْفِقُونَ فِي هٰذِهِ الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا» تا آخر آیه («مَثَل آنچه آنان در این زندگی دنیا انفاق میکنند...»). «صِرّ» به معنای سرمای شدید است؛ و اینکه مُمَثَّل (موضوع مَثَل) را با عبارتِ «فِي هٰذِهِ الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا» (در این زندگی دنیا) مقید فرمود، برای آن است که نشان دهد آنان از سرای آخرت گسستهاند؛ ازاینرو، انفاقشان تنها به همین زندگی دنیا پیوند میخورد. همچنین کشتزار آن قوم را با وصفِ «ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ» (به خود ستم کردند) مقید ساخت تا پیوند آن با جملهٔ پس از آن، یعنی «وَ مٰا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ» (و خدا به آنان ستم نکرد)، نیکو و استوار شود.
حاصل کلام آن است که انفاق آنان در این زندگی، در حالی که میخواهند با آن کارِ خود را سامان دهند و به هدفهای تباهشان برسند، برایشان ثمری جز بدبختی ندارد، و آنچه را برای خود سعادت میپندارند و در پی آناند تباه میسازد؛ درست مانند بادی با سرمای سخت که کشتزار ستمکاران را نابود میکند. و این سرانجام چیزی جز ستم خودشان به خویشتن نیست، زیرا کارِ تباه اثری جز تباهی در پی ندارد.