تفسیر آیهٔ ۱۱۶ سورهٔ آل عمران

تفسیر این آیه در المیزان

بیان آیات

خدای متعال می‌فرماید: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ» («بی‌تردید کسانی که کفر ورزیدند، هرگز [اموال و فرزندانشان] چیزی را از آنان دفع نمی‌کند»). ظاهر یکپارچگی سیاق نشان می‌دهد که مراد از این افراد، یعنی «اَلَّذِينَ كَفَرُوا» (کسانی که کافر شدند)، همان گروه دیگر از اهل کتاب‌اند که دعوت پیامبری را پاسخ نگفتند، علیه اسلام توطئه و زمینه‌چینی می‌کردند و در خاموش‌کردن نور آن از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کردند.

و چه‌بسا گفته شده است که این آیه ناظر به حال مشرکان است تا مقدمه و زمینه‌چینی برای ماجرای جنگ احد باشد که به‌زودی به آن اشاره خواهد شد؛ ولی این سخن با آیهٔ پس از این سازگار نیست که می‌فرماید: «وَ تُؤْمِنُونَ بِالْكِتَابِ كُلِّهِ وَ إِذَا لَقُوكُمْ قَالُوا آمَنَّا إلخ» («و به همهٔ کتاب‌های آسمانی ایمان دارید، و هنگامی که با شما دیدار می‌کنند می‌گویند: ایمان آوردیم...»)؛ چراکه این فراز، بیانگر حال یهودیان در برابر مسلمانان است، نه حال مشرکان. و از همین‌جا آشکار می‌شود که پیوستگی سیاق هنوز نگسسته است.

و چه‌بسا برخی مفسران، میان حمل این آیه بر مشرکان و حمل آن آیه بر یهودیان جمع کرده‌اند، که سخنی نادرست است.