تفسیر آیهٔ ۱۰۰ سورهٔ آل عمران

تفسیر این آیه در المیزان

بیان آیات

«يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقاً-مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتٰابَ» (ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اگر از گروهی از کسانی که به آنان کتاب آسمانی داده شده پیروی کنید...)؛

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان آیات

تفسیر آیه‌های ۹۸ تا ۱۰۱ با هم

همان‌طور که ملاحظه می‌کنید، این آیات بر پایهٔ پیوستگی سیاق نشان می‌دهند که اهل کتاب (گروهی از آنان که یهودیان بودند، یا گروهی از یهودیان) به آیات خدا کافر می‌شدند و مؤمنان را از راه خدا بازمی‌داشتند؛ به این صورت که راه حق را در نظرشان کج و ناصاف جلوه می‌دادند و راه گمراهی را که کج و منحرف است، به‌جای راه خدا جا… ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۹۹ و ۱۰۰ با هم

و آن‌طور که گفته شده [پاورقی: جلد چهارم تفسیر المنار، سورهٔ آل‌عمران، ذیل تفسیر آیه.]، از زید بن اسلم روایت شده — چنان‌که سیوطی در «لباب النقول» آورده است — که شاس بن قیس، که مردی یهودی بود، بر جمعی از دو قبیلهٔ اوس و خزرج گذشت در حالی که با هم گفت‌وگو می‌کردند. دیدن الفت و همبستگی آنان پس از آن‌همه دشمنی دیرین، او را سخت به خشم آورد؛ ازاین‌رو به جوانی یهودی که همراهش بود دستور داد میان آنان بنشیند و جنگ «بُعاث» (نبرد خونین اوس و خزرج در جاهلیت) را به یادشان بیاورد. آن جوان چنین کرد و در پی آن، حاضران با یکدیگر به کشمکش و تفاخر پرداختند؛ تا جایی که دو مرد، یعنی اوس بن قرظی از قبیلهٔ اوس و جبّار بن صخر از قبیلهٔ خزرج، برپا خاستند و به مشاجره پرداختند و هر دو گروه خشمگین شدند و برای جنگ به روی هم پریدند. این خبر به پیامبر خدا (ص) رسید؛ ایشان تشریف آوردند و آنان را پند دادند و میانشان آشتی برقرار کردند، و آنان نیز شنیدند و اطاعت نمودند. پس خدای متعال دربارهٔ اوس و جبّار این آیه را فرو فرستاد:

«الآية» (تا آخر آیه)، و دربارهٔ شاس بن قیس این آیه را نازل فرمود:

این روایت، خلاصه‌ای است برگرفته از آنچه سیوطی در کتاب «الدر المنثور» به تفصیل از زید بن اسلم آورده است؛ و نزدیک به همین مضمون از ابن‌عباس و دیگران نیز روایت شده است.

تفسیر آیه‌های ۹۸ تا ۱۰۱ با هم

به هر روی، همان‌گونه که روشن است، انطباق آیات با آنچه ما بیان کردیم بسیار مناسب‌تر است تا با این روایت؛ گذشته از اینکه در این آیات، از کفر و ایمان، شهادت یهود، تلاوت آیات خدا بر مؤمنان و مانند این‌ها سخن رفته است و همهٔ این موارد با آنچه گفتیم سازگارتر است. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۰۰ و ۱۰۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: «يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا» تا سخن او: «وَ فِيكُمْ رَسُولُهُ»؛ مراد از «گروه»، همان‌طور که گذشت، یهودیان یا گروهی از آنان هستند. و سخن خدای متعال: «وَ أَنْتُمْ تُتْلىٰ عَلَيْكُمْ آيٰاتُ اللّٰهِ وَ فِيكُمْ رَسُولُهُ» (در حالی که آیات خدا بر شما خوانده می‌شود و پیامبرش در میان شماست)، یعنی شما می‌توانید به همان حقی چنگ زنید که با گوش‌سپردن به آیات خدا و تدبر در آن‌ها برایتان آشکار می‌شود؛ سپس در آنچه به دلیل تدبرِ اندک بر شما پوشیده مانده است، به پیامبرش رجوع کنید، یا از همان آغاز به پیامبرش بازگردید؛ پیامبری که در میان شماست و نه از شما پنهان است و نه از شما دور؛ و با رجوع به او حق را آشکار سازید، سپس شبهه‌ای را که یهود پیش پای شما انداخته‌اند باطل کنید؛ و تمسک به آیات خدا و پیامبرش و پناه‌بردن به این دو، همان پناه‌بردن به خداست: «وَ مَنْ يَعْتَصِمْ بِاللّٰهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ» (و هر کس به خدا تمسک جوید، قطعاً به راهی راست هدایت شده است).