تفسیر آیهٔ ۵۹ سورهٔ عنکبوت

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « اَلَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَليٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ » (کسانی که شکیبایی ورزیدند و بر پروردگارشان توکل می‌کنند)؛ این عبارت توصیفی برای «عمل‌کنندگان» است. صبر مفهومی عام است و شکیبایی در برابر مصیبت، شکیبایی بر طاعت، و شکیبایی در برابر گناه را در بر می‌گیرد؛ گرچه موردِ این آیه، شکیبایی در برابر مصیبت است که با وضعیت مؤمنانِ مکه ــ که مأمور به هجرت بودند ــ تناسب دارد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۶ تا ۶۰ با هم

هنگامی که سخن در سرزنش کسانی از مؤمنان که از ترس فتنه و شکنجه از دین خود برگشته بودند به پایان رسید، روی سخن را متوجه دیگر مؤمنانی ساخت که مشرکان در مکه آنان را ضعیف شمرده بودند و به فتنه و عذاب تهدیدشان می‌کردند؛ پس به آنان فرمان داد که شکیبایی ورزند و بر پروردگارشان توکل کنند، و اگر کار دینداری و برپاداشتن واجبات بر ایشان دشوار شد، از مکه هجرت کنند و از مسألهٔ روزی نترسند، زیرا روزی بر عهدهٔ خدای پاک و منزه است و اگر کوچ کنند و هجرت نمایند، به آنان روزی می‌بخشد همان‌گونه که در دیارشان روزی‌شان می‌داد. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۵۸ و ۵۹ با هم

« نِعْمَ أَجْرُ الْعٰامِلِينَ » (چه نیکوست پاداش عمل‌کنندگان!). سپس عمل‌کنندگان را با این سخن خود تفسیر کرد که: « اَلَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَليٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ » (کسانی که شکیبایی ورزیدند و بر پروردگارشان توکل می‌کنند)؛ بدین ترتیب، صبر و توکلْ نشانه‌ای ویژه برای مؤمنان گردید. پس همهٔ این‌ها نشان می‌دهد که ایمانِ مؤمن تنها زمانی مایهٔ خشنودی [پروردگار] است که در راه خدا شکیبایی ورزد و بر او توکل کند. از این رو بر مؤمن لازم است تا زمانی که راهی برای زندگی دینی می‌یابد، در راه خدا بر هر آزار و جفایی صبر کند؛ و هرگاه برپایی آیین‌های دین در سرزمینش بر او ناممکن شد، باید بیرون رود و به سرزمینی دیگر هجرت کند و بر رنج و مشقتی که در راه خدا به او می‌رسد، شکیبایی ورزد.