فَلَمَّا جَآءَتۡ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرۡشُكِۖ قَالَتۡ كَأَنَّهُۥ هُوَۚ وَأُوتِينَا ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهَا وَكُنَّا مُسۡلِمِينَ
پس چون [ملکه] آمد، به او گفته شد: «آیا تخت تو این‌گونه است؟» گفت: «گویی خودِ همان است! و ما پیش از این، آگاه شده بودیم و تسلیم [فرمان حق] بودیم.»
تفسیر آیهٔ ۴۲ سورهٔ نمل، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۵، صفحهٔ ۳۶۵ تا ۳۶۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/27/42/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « فَلَمّٰا جٰاءَتْ قِيلَ أَ هٰكَذٰا عَرْشُكِ قٰالَتْ كَأَنَّهُ هُوَ وَ أُوتِينَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٰا وَ كُنّٰا مُسْلِمِينَ » (پس هنگامی که ملکه آمد، به او گفته شد: آیا تخت تو چنین است؟ گفت: گویی خودِ همان است! و ما پیش از این، آگاه شده بودیم و تسلیم بودیم). یعنی چون ملکه نزد سلیمان (ع) آمد، از جانب سلیمان به او گفته شد:
« أَ هٰكَذٰا عَرْشُكِ » (آیا تخت تو چنین است؟)، و این سخن برای آزمودنِ او بود.
و نفرمودند: «آیا این تختِ توست؟» بلکه در ناشناس ساختن آن افزودند و گفتند: «أَ هٰكَذٰا عَرْشُكِ؟» (آیا تخت تو چنین است؟)؛ پس از همانندی تخت او با این تختی که بدان اشاره می‌شد، در شکل و ویژگی‌هایش پرسش کردند، و در خودِ این تعبیر نیز گونه‌ای ابهام و ناشناس‌سازی هست.
و این سخن ملکه که: « قٰالَتْ كَأَنَّهُ هُوَ » (گفت: گویی خودِ همان است)، مرادش این است که این تختْ همان تختِ اوست؛ و تنها از آن رو با واژهٔ تشبیه پاسخ داد تا از شتاب‌زدگی و داوریِ نسنجیده پیش از اطمینان کامل پرهیز کند؛ زیرا برای باورهای آغازین که هنوز استوار نشده‌اند، بیشتر با زبان تشبیه تعبیر می‌آورند.
و سخن خدای متعال که فرمود: « وَ أُوتِينَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٰا وَ كُنّٰا مُسْلِمِينَ » (و پیش از این آگاه شده بودیم و تسلیم بودیم)، ضمیر در « قَبْلِهٰا » (پیش از آن) به این معجزه یعنی آوردن تخت، یا به این حالت یعنی دیدنِ تخت پس از آمدنش بازمی‌گردد؛ و ظاهر سیاق نشان می‌دهد که این جمله، دنبالهٔ سخن ملکه است. چراکه او هنگامی که تخت را دید و از آن پرسیده شد، دریافت که این رفتارِ آنان اشاره‌ای به توانمندیِ خارق‌العاده‌ای است که خداوند به سلیمان ارزانی داشته است؛ از این رو در پاسخ گفت: « وَ أُوتِينَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٰا » إلخ (و ما پیش از این آگاه شده بودیم...)، یعنی نیازی به این اشاره و یادآوری نیست؛ ما پیش از این معجزه یا این رخداد به قدرت او پی برده بودیم و در برابر سلیمان تسلیم و فرمان‌بردار بوده‌ایم.
و بعضی گفته‌اند جملهٔ « وَ أُوتِينَا الْعِلْمَ » إلخ (و به ما دانش داده شد...) سخنِ سلیمان است، و برخی گفته‌اند سخنِ قوم سلیمان است، و گروهی نیز گفته‌اند سخن ملکه است، اما با این معنا که: «ما پیش از این رخداد، به آوردن تخت آگاه شده بودیم»؛ ولی همهٔ این‌ها دیدگاه‌هایی سست و نادرست‌اند.