تفسیر آیهٔ ۱۴ سورهٔ شعراء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ فَأَخٰافُ أَنْ يَقْتُلُونِ » (و آنان بر من گناهی [و ادعای خونی] دارند، پس می‌ترسم مرا بکشند). راغب در مفردات گفته است: «ذنب در اصل به معنای گرفتن دُمِ چیزی است؛ گفته می‌شود «ذنبته» یعنی به دُمِ آن رسیدم؛ و با توجه به پیامدی که از فرجام کار حاصل می‌شود، در مورد هر کاری که عاقبتش ناگوار باشد به کار می‌رود»؛ پایان سخن راغب.

و در این آیه به ماجرای قتلی که به دست موسی (ع) رخ داد اشاره شده است؛ و گناه شمرده‌شدنِ آن برای فرعونیان بر گردن موسی، صرفاً بر پایهٔ باورِ خودِ آنان یا به اعتبار همان معنای لغویِ یادشده است. اما گناه بودنِ آن به معنای نافرمانیِ خدای متعال، هیچ دلیلی ندارد و به خواست خدای متعال هنگام تفسیر سورهٔ قصص سخن در این باره خواهد آمد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۲ تا ۱۴ با هم

و اینکه موسی به این امور استناد جست و برای برادرش درخواست رسالت کرد، برای این بود که هارون در کارش شریک باشد و در تبلیغ یاری‌اش کند و او را تصدیق نماید، نه برای فرار از تحمل بارهای سنگین رسالت و درخواست معافیت از آن. صاحب تفسیر روح‌المعانی گفته است: «از دلایل اینکه معنا همین است و عذرتراشی نبوده، این است که عبارت « فَأَرْسِلْ » میان موارد نخست و مورد چهارم یعنی « وَ لَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ » آمده است؛ این جای‌گیری نشان می‌دهد که به موارد پیشین پیوند دارد، و اگر عذرتراشی بود در پایان سخن می‌آمد»؛ پایان سخن او.

تفسیر آیه‌های ۱۳ و ۱۴ با هم

و این نکتهٔ نیکویی است و از آن روشن‌تر، سخن خدای متعال در سورهٔ قصص دربارهٔ این ماجراست: «قٰالَ رَبِّ إِنِّي قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْساً فَأَخٰافُ أَنْ يَقْتُلُونِ، وَ أَخِي هٰارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي لِسٰاناً فَأَرْسِلْهُ مَعِي رِدْءاً يُصَدِّقُنِي إِنِّي أَخٰافُ أَنْ يُكَذِّبُونِ» (گفت: پروردگارا، من کسی از آنان را کشته‌ام، پس می‌ترسم مرا بکشند؛ و برادرم هارون زبانش از من گویاتر است، پس او را به عنوان دستیار با من بفرست تا مرا تصدیق کند، چراکه می‌ترسم مرا تکذیب نمایند؛ قصص: ۳۳-۳۴).