تفسیر آیهٔ ۷۱ سورهٔ فرقان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مَنْ تٰابَ وَ عَمِلَ صٰالِحاً فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَي اللّٰهِ مَتٰاباً » (و هر کس توبه کند و کاری شایسته انجام دهد، به‌راستی به‌گونه‌ای شایسته به‌سوی خدا بازمی‌گردد). واژهٔ «مَتاب» مصدر میمی به معنای توبه است، و سیاق آیه نشان می‌دهد که برای برطرف کردن شگفتی از تبدیل بدی‌ها به نیکی‌ها بیان شده است؛ آن هم از طریق بزرگداشتِ جایگاه توبه و اینکه توبه، بازگشتی ویژه به‌سوی خدای پاک و منزه است؛ از این رو هیچ جای شگفتی نیست که خداوند بدی‌ها را به نیکی‌ها تبدیل کند، چراکه او «الله» است و هر چه بخواهد انجام می‌دهد.

با این حال، این آیه شامل توبه از همهٔ گناهان است، خواه با شرک همراه بوده باشند یا بدون شرک صورت گرفته باشند؛ در حالی که آیهٔ پیشین — همان‌طور که گذشت — دلالتش بر وضعیت گناهانی که بدون شرک انجام شده‌اند، پوشیده و ناپیدا بود.