تفسیر آیهٔ ۲۹ سورهٔ نور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ أَنْ تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ مَسْكُونَهٍ فِيهٰا مَتٰاعٌ لَكُمْ » (بر شما گناهی نیست که به خانه‌های غیرمسکونی وارد شوید که در آنها برای شما بهره‌ای هست)... ظاهر سیاق آیه نشان می‌دهد که عبارت « فِيهٰا مَتٰاعٌ لَكُمْ » (که در آنها برای شما بهره‌ای هست) صفت دوم برای « بُيُوتاً » (خانه‌ها) است، نه اینکه جمله‌ای ازنوآغازشده و بیانگر علّتِ « لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ » (بر شما گناهی نیست) باشد. همچنین ظاهر آن است که «متاع» به معنای استمتاع (بهره‌مندی) است.

بنابراین، این آیه اجازهٔ ورود به مکان‌هایی را می‌دهد که برای انواع بهره‌مندی آماده شده‌اند و طبیعتاً محل سکونت نیستند، مانند کاروان‌سراها، حمام‌ها، آسیاب‌ها و نظایر آنها؛ زیرا اختصاص یافتن آنها برای استفاده و بهره‌مندی عموم، خودْ اجازه‌ای همگانی برای ورود به آنها به شمار می‌رود.

گاهی نیز گفته شده است که مقصود از «متاع»، معنای اسمیِ آن یعنی اسباب، کالا و اجناسی است که برای دادوستد نهاده شده، چنان‌که در تجارت‌خانه‌ها و دکان‌ها دیده می‌شود که ورود به آنها اجازه‌ای همگانی دارد؛ اما این نظر به دلیل نارسا بودن لفظ از رساندن چنین معنایی، خالی از دوردستی و ضعف نیست.

بحث روایی

و در همان کتاب، دربارهٔ این سخن خدای متعال که می‌فرماید: « لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ أَنْ تَدْخُلُوا-بُيُوتاً غَيْرَ مَسْكُونَهٍ فِيهٰا مَتٰاعٌ لَكُمْ » (نور: ۲۹؛ «بر شما گناهی نیست که به خانه‌های غیرمسکونی که در آنها کالا و بهره‌ای برای شماست وارد شوید»)، امام صادق (ع) فرمود: «هي الحمامات و الخانات و الأرحية تدخلها بغير إذن» (آنها حمام‌ها، کاروان‌سراها و آسیاب‌ها هستند که بدون اجازه واردشان می‌شوی).