تفسیر آیهٔ ۲۸ سورهٔ نور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فِيهٰا أَحَداً فَلاٰ تَدْخُلُوهٰا حَتّٰي يُؤْذَنَ لَكُمْ » (پس اگر کسی را در آن نیافتید، واردش نشوید تا به شما اجازه داده شود)... یعنی اگر دانستید کسی در آن خانه نیست — کسی که حق اجازه دادن داشته باشد — وارد آن نشوید تا از سوی صاحب‌اختیار به شما اجازه داده شود. مقصود آیه این نیست که شخص سرک بکشد و به درون خانه نگاه کند و اگر کسی را ندید، از ورود خودداری ورزد؛ زیرا سیاق آیه گواهی می‌دهد که نهی در حقیقت از نگاه کردن و سرک کشیدن به حریم پوشیدهٔ مردم (عورات) است.

این آیه حکم ورود به خانهٔ دیگری را در فرضی بیان می‌کند که کسی در آن نباشد تا حق اجازه دادن داشته باشد؛ و آیهٔ پیشین حکم ورود را در فرضی بیان می‌کرد که کسی در آن هست که حق اجازه دارد و مانع هم نمی‌شود. اما حکم ورود به خانه‌ای که صاحب‌اختیار در آن حضور دارد ولی مانع می‌شود و اجازه نمی‌دهد، با این سخن خدای متعال بیان می‌شود: « وَ إِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْكيٰ لَكُمْ وَ اللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ » (و اگر به شما گفته شد: بازگردید، پس بازگردید که آن برای شما پاکیزه‌تر است، و خدا به آنچه انجام می‌دهید داناست).

بحث روایی

و در تفسیر قمی، دربارهٔ این سخن خدای متعال که می‌فرماید: « فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فِيهٰا أَحَداً-فَلاٰ تَدْخُلُوهٰا حَتّٰي يُؤْذَنَ لَكُمْ » (نور: ۲۸؛ «و اگر کسی را در آن نیافتید، پس وارد آن نشوید تا به شما اجازه داده شود») آمده است: «معناه و إن لم تجدوا فيها أحدا يأذن لكم-فلا تدخلوها حتى يؤذن لكم» (معنایش این است که اگر در آن کسی را نیافتید که به شما اجازه دهد، وارد آن نشوید تا به شما اجازه داده شود).