تفسیر آیهٔ ۹ سورهٔ مؤمنون

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ الَّذِينَ هُمْ عَليٰ صَلَوٰاتِهِمْ يُحٰافِظُونَ » (و کسانی که بر نمازهای خویش مواظبت می‌کنند). جمع آمدنِ «صلوات» (نمازها) و پیوند خوردنِ محافظت با آن، نشان می‌دهد که مراد، پاسداری از تعداد نمازهاست؛ از این رو مؤمنان مواظبت می‌کنند که هیچ‌یک از نمازهای واجب از دستشان نرود و همواره مراقب آن‌ها هستند، و مقتضای ایمانشان نیز این است که آنان را به این کار فرابخواند.

به همین دلیل، نماز در اینجا به صورت جمع آمد و در آیهٔ « فِي صَلاٰتِهِمْ خٰاشِعُونَ » (در نمازشان فروتنند) به صورت مفرد بیان شد؛ زیرا خشوع در جنسِ نماز به طور یکسان جریان دارد و دلیلی برای جمع آوردنِ آن نیست.

بحث روایی

و در همان کتاب آمده است:

«وَ الَّذِينَ هُمْ عَلىٰ صَلَوٰاتِهِمْ يُحٰافِظُونَ» (و آنان که بر نمازهایشان محافظت می‌ورزند)،

[امام] فرمود: بر وقت‌ها و حدودِ (آداب و شرایطِ) آن.

و در کتاب «کافی» به سند خود از فضیل بن یسار روایت کرده است که گفت: از امام صادق (ع) دربارهٔ سخن خدای عزوجل: « وَ الَّذِينَ هُمْ عَليٰ صَلَوٰاتِهِمْ يُحٰافِظُونَ » (و آنان که بر نمازهایشان محافظت می‌ورزند) پرسیدم؛ فرمود: آن، نماز واجب است. گفتم:

[پس معنای آیهٔ] « اَلَّذِينَ هُمْ عَليٰ صَلاٰتِهِمْ دٰائِمُونَ » (آنان که بر نمازشان پیوسته مداومت دارند؛ معارج: ۲۳) چیست؟ فرمود: آن، نماز نافله (مستحب) است.