سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
بهزودی خواهند گفت: «از آنِ خداست.» بگو: «پس آیا پند نمیگیرید؟»
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۸۴ تا ۸۹ با هم
بدان که این استدلالهای سهگانه، همانگونه که امکانِ رستاخیز را اثبات میکنند، یگانگیِ خدای متعال در ربوبیّت (پروردگاری) را نیز به اثبات میرسانند؛ زیرا مالکیّتِ حقیقی هرگز از جواز تصرّف جدا نیست، و مالکِ بااختیاری که در همه چیز تصرّف میکند، همان پروردگار است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۸۵ سورهٔ مؤمنون، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۵، صفحهٔ ۵۶ تا ۶۱ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/23/85/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « سَيَقُولُونَ لِلّٰهِ قُلْ أَ فَلاٰ تَذَكَّرُونَ » (به زودی خواهند گفت: «از آنِ خداست». بگو: «پس آیا پند نمیگیرید؟»). این آیه خبر دادن از پاسخ آنان است که زمین و هر که در آن است مملوکِ خداست؛ و آنان چارهای جز اعتراف به اینکه همه چیز از آنِ خدای پاک و منزه است ندارند، زیرا این نوع مالکیّت جز با علّتِ هستیبخش نسبت به معلولش برقرار نمیشود؛ بدان سان که هستیِ معلول بدان وابسته است و به هیچ روی از آن بینیاز و مستقل نیست؛ و علّت هستیبخش زمین و ساکنانش تنها خدای پاک و منزه است و شریکی ندارد، حتی به اعتراف خودِ بتپرستان.
و سخن خدای متعال: « قُلْ أَ فَلاٰ تَذَكَّرُونَ » (بگو: پس آیا پند نمیگیرید؟)، فرمانی است تا پس از ثبت و قطعی شدنِ این پاسخ، آنان را توبیخ و سرزنش فرماید، به سبب آنکه دلیلی را که بر امکان رستاخیز دلالت دارد متذکر نمیشوند. معنای آیه چنین است: به آنان بگو اکنون که خدای پاک و منزه مالک زمین و هر که در آن است میباشد، چرا یادآور نمیشوید که او به سبب مالکیّتش میتواند در اهل زمین با زنده کردن پس از مرگ تصرف کند؟