تفسیر آیه ۸۴ سوره مؤمنون با معنی

خدای متعال می‌فرماید: « قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهٰا إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ » (بگو: اگر می‌دانید، زمین و هر که در آن است از آنِ کیست؟). هنگامی که خدای متعال بعید دانستنِ رستاخیز و سپس انکارِ آن از سوی مشرکان را یادآور شد، به استدلال بر امکانِ آن از راه مالکیّت، پروردگاری و سلطنت پرداخت، و روی سخن را متوجه بت‌پرستانی کرد که منکر رستاخیز بودند، با آن‌که به خدای متعال اعتراف داشتند؛ به این معنا که او را پدیدآورندهٔ جهان و پروردگارِ پروردگاران می‌دانستند و معبودانِ دیگر را بندگان و آفریدگانِ او برمی‌شمردند؛ از این رو در ضمن این استدلال، وجود خدای متعال مسلّم دانسته شده است.

پس این سخن که « قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهٰا » (بگو: زمین و هر که در آن است از آنِ کیست؟)، فرمانی است به پیامبر صلی الله علیه و آله که از آنان بپرسد: مالک زمین و خردمندانی که در آن زندگی می‌کنند کیست؟ و روشن است که پرسش، از مالکیّتِ حقیقی است؛ یعنی وابستگیِ وجودیِ یک چیز به چیزی دیگر، به گونه‌ای که شیء مملوک به هیچ وجه از مالکش استقلال نداشته باشد؛ نه مالکیّت اعتباری و قراردادی که ما جامعه‌نشینان برای مصلحت اجتماع وضع کرده‌ایم و درستی و بطلان می‌پذیرد و مورد خرید و فروش قرار می‌گیرد؛ چرا که سخن برای اثباتِ درستی و نفوذِ همهٔ تصرفات تکوینی است، و ملاک آن، مالکیّت تکوینی و حقیقی است، نه تشریعی و اعتباری.

تفسیر آیهٔ ۸۴ سورهٔ مؤمنون

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیرهای دیگر