تفسیر آیهٔ ۵۵ سورهٔ مؤمنون

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۵ و ۵۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: «أَ يَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَ بَنِينَ نُسَارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْرَاتِ»؛ آیا می‌پندارند مال و فرزندانی که به آنان مدد می‌رسانیم، [برای آن است که] در نیکی‌ها برایشان شتاب می‌ورزیم؟ «بَلْ لَا يَشْعُرُونَ»؛ [چنین نیست،] بلکه درنمی‌یابند.

واژهٔ « نُمِدُّهُمْ » (با ضمهٔ نون) از ریشهٔ «إمداد» است. «مَدّ» و «إمداد» هر دو یک معنا دارند و آن کامل‌کردن کمبود چیزی و نگهداری آن از بریدن یا تمام‌شدن است. راغب گفته است: «إمداد» بیشتر در امور خوشایند و پسندیده به کار می‌رود و «مَدّ» در ناپسندها؛ ازاین‌رو، تعبیر « نُمِدُّهُمْ » از مواردی است که إمداد در امر ناپسند به کار رفته است. همچنین «مسارعه برای آنان در خیرات» (شتاب در رساندن نیکی‌ها به ایشان)، به معنای ریزش شتابان خیر و برکت به سبب ارجمندی‌شان نزد خداست؛ در نتیجه، خیرات بر پایهٔ گمان آنان، همان مال و فرزندانی است که با شتاب در اختیارشان گذاشته شده است.

و معنای آیه چنین است: آیا اینان می‌پندارند آنچه در این مدّتِ مهلت از مال و فرزندان به آنان می‌دهیم، خیراتی است که به خاطر خشنودی ما از ایشان یا دوست‌داشتن کارهایشان یا گرامی‌بودنشان نزد ما، با شتاب به آنان ارزانی می‌داریم؟!