قَالُواْ مَن فَعَلَ هَٰذَا بِـَٔالِهَتِنَآ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
گفتند: «چه کسی با خدایان ما چنین کرده است؟ بیتردید او از ستمکاران است!»
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۵۹ و ۶۰ با هم
«قٰالُوا سَمِعْنٰا فَتًي يَذْكُرُهُمْ » (گفتند: شنیدیم جوانی از آنان [به بدی] یاد میکرد)
بحث روایی
تفسیر آیههای ۵۱ تا ۷۳ با هم
میگویم: روایات دربارهٔ داستانهای ابراهیم (ع) بسیار زیاد است، اما در جزئیاتی که به منطوقِ صریحِ قرآن بازنمیگردد با یکدیگر اختلاف شدیدی دارند؛ و ما به همین مقداری که پیشتر آوردیم بسنده کردیم. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۵۹ سورهٔ انبیاء، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۴، صفحهٔ ۲۹۹ تا ۳۰۹ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/21/59/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: «قٰالُوا مَنْ فَعَلَ هٰذٰا بِآلِهَتِنٰا إِنَّهُ لَمِنَ الظّٰالِمِينَ » (گفتند: چه کسی با خدایان ما چنین کرده است؟ به راستی که او از ستمکاران است). این پرسش با انگیزهٔ تأسف و پیگیری ماجرا برای دست یافتن به فاعلِ مرتکب این ستم مطرح شده است، و شاهدِ آن سخنِ در پی آمدهٔ آنان است که:
تا آخر آیه؛ بنابراین نظر برخی مفسران که گفتهاند «مَن» موصوله (به معنای کسی که) است، سخن درستی نیست.
و سخنِ آنان: «إِنَّهُ لَمِنَ الظّٰالِمِينَ » (به راستی که او از ستمکاران است)، داوری و حکمی از سوی آنان است بر اینکه مرتکب، ستمکاری است که باید به سزای ستمش برسد؛ چراکه با تعدی به حق خدایان ــ که همان بزرگداشتِ آنهاست ــ به خدایان ستم کرده، و با تعدی به حق مردم ــ که احترام به خدایانشان و تقدیس مقدسات آنان است ــ به مردم ستم ورزیده، و با دستاندازی به کاری که حق او نبوده و ارتکاب عملی که نباید انجام میداد، به خود نیز ستم کرده است.