تفسیر آیهٔ ۱۳۳ سورهٔ طه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

سخن خداوند: «وَ قٰالُوا لَوْ لاٰ يَأْتِينٰا بِآيَهٍ مِنْ رَبِّهِ أَ وَ لَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَهُ مٰا فِي الصُّحُفِ الْأُوليٰ » (و گفتند: «چرا معجزه‌ای از سوی پروردگارش برای ما نمی‌آورد؟» آیا دلیل و گواهی آشکار از آنچه در صحیفه‌های پیشین است به‌سویشان نیامده است؟)، حکایت گفتار مشرکان مکه است؛ و آنان این سخن را از سرِ طعنه به قرآن گفتند، با این ادعا که قرآن معجزه‌ای نشان‌دهندهٔ نبوت نیست، پس باید همانند پیامبران پیشین برای ما معجزه‌ای بیاورد! و «بَيِّنَة» به معنای شاهد و گواه روشنگر یا آشکار است، و گفته شده به معنای بیان (روشنگری) است.

به هر حال، گفتارشان که: «لَوْ لاٰ يَأْتِينٰا بِآيَهٍ مِنْ رَبِّهِ » (چرا معجزه‌ای از سوی پروردگارش برای ما نمی‌آورد؟)، تحضیض (درخواستی آمیخته با سرزنش و عتاب) است به انگیزهٔ خوار شمردن قرآن و ناتوان نشان‌دادن پیامبر (ص) از طریق پیشنهاد دلبخواهیِ معجزه‌ای دیگر. و سخن پروردگار که: «أَ وَ لَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَهُ » تا آخر، پاسخی به آنان است؛ و معنایش بر پایهٔ نخستین وجه از دو معنای «بَيِّنَة» این است: آیا برای آنان بیّنه و گواهی نیامده است که بر حقایق معارف و احکام موجود در صحیفه‌های پیشین—یعنی تورات و انجیل و دیگر کتاب‌های آسمانی—گواهی دهد و آنها را روشن سازد؟ و آن گواه، همین قرآن است؛ در حالی که آن را مردی آورده که هرگز آموزگاری نداشته تا به او آموزش دهد، و نه تلقین‌کننده‌ای که این حقایق را به او بیاموزد.

و بر پایهٔ وجه دوم: آیا بیان آنچه در صحیفه‌های پیشین از اخبار امت‌های گذشته آمده، به‌سویشان نیامده است؟ همان امت‌هایی که از پیامبرانشان معجزاتِ پیشنهادی و دلخواه طلب کردند و آن معجزات آورده شد، اما آمدنِ آنها مایهٔ هلاکت و ریشه‌کن شدنشان گشت، چراکه پس از آمدنِ معجزه بدان ایمان نیاوردند؛ پس چرا مشرکان پس از قرآن، از درخواستِ معجزاتِ دلخواه دست برنمی‌دارند؟ و برای هر یک از این دو معنا، در کلام خدای متعال نظایری وجود دارد.