تفسیر آیهٔ ۹۳ سورهٔ بقره

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ» (و در دل‌هایشان گوساله نوشانده شد)؛ «إشراب» همان نوشاندن و سیراب‌کردن است، و مقصود از گوساله، محبتِ گوساله است که برای مبالغه، به جای آن به کار رفته؛ گویی خودِ گوساله را به دل‌هایشان نوشانده‌اند، و عبارت «فِي قُلُوبِهِمْ» (در دل‌هایشان) نیز به همین تعلّق دارد. ازاین‌رو در این کلام، دو استعاره یا یک استعاره و یک مجاز به کار رفته است.

خدای متعال می‌فرماید: «قُلْ بِئْسَمٰا يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمٰانُكُمْ» (بگو: اگر مؤمنید، ایمانتان شما را به بد چیزی فرمان می‌دهد)؛ این جمله به منزلهٔ نتیجه‌گیری از اموری است که بر ضدّ آنان بر شمرده شد؛ یعنی کشتنِ پیامبران، کفر ورزیدن به موسی، و خودبزرگ‌بینی با اعلامِ نافرمانی؛ و در آن، معنای تمسخر و ریشخندِ آنان نیز نهفته است.