تفسیر آیهٔ ۹۰ سورهٔ بقره

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «بِئْسَمَا اشْتَرَوْا» (چه بد است آنچه خویشتن را به آن فروختند)، بیانگر سبب کفرورزیِ آنان پس از آگاهی است، و اینکه تنها علتِ آن، سرکشی و حسادت بود؛ بنابراین واژهٔ «بغيا» مفعول مطلق نوعی (بیانگر نوع کار) است و عبارت «أَنْ يُنَزِّلَ اللّٰهُ» (از اینکه خدا نازل کند) به آن تعلّق دارد. و این سخنِ خدای متعال: «فَبٰاؤُ بِغَضَبٍ عَليٰ غَضَبٍ» (پس به خشمی بر روی خشمی بازگشتند)، یعنی همراه با خشمی یا گرفتارِ خشمی به سبب کفرشان به قرآن، افزون بر خشمِ ناشی از کفر پیشینشان به تورات بازگشتند. معنایش این است که آنان پیش از بعثت و هجرت، پشتیبان پیامبر (ص) بودند و به یمنِ او و کتابِ نازل‌شده بر او طلب گشایش و پیروزی می‌کردند؛ سپس هنگامی که پیامبر (ص) نزد آنان آمد و قرآن بر او نازل شد و شناختند که او همان کسی است که با نامش طلب فتح می‌کردند و چشم‌به‌راه آمدنش بودند، حسادت در وجودشان زبانه کشید و خودبزرگ‌بینی گریبانشان را گرفت؛ در نتیجه، کفر ورزیدند و آنچه را همواره بازگو می‌کردند انکار نمودند، همان‌گونه که پیش از آن نیز به تورات کفر می‌ورزیدند؛ بنابراین این رفتارشان، کفری افزون بر کفر بود.