تفسیر آیهٔ ۱۳۷ سورهٔ بقره

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ مٰا آمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا» (پس اگر آنان نیز به مانند آنچه شما بدان ایمان آورده‌اید ایمان آورند، قطعاً هدایت یافته‌اند). آوردن واژهٔ «مثل» (مانندِ)، با آنکه معنای اصلی «فإن آمنوا بما آمنتم به» (اگر به آنچه شما ایمان آورده‌اید ایمان آورند) است، برای ریشه‌کن کردن ستیزه‌جویی و جدال است؛ زیرا اگر به آنان گفته می‌شد: «به آنچه ما ایمان آورده‌ایم ایمان بیاورید»، ممکن بود همان‌طور که گفتند بگویند: «بل نؤمن بما أنزل علينا و نكفر بما وراءه» (بلکه به آنچه بر خودمان نازل شده ایمان می‌آوریم و به غیر آن کفر می‌ورزیم). اما هنگامی که به ایشان گفته شود: «ما به چیزی ایمان آورده‌ایم که جز حق در آن نیست، پس شما نیز به آیینی ایمان بیاورید که مانند آن دربردارندهٔ حق باشد»، دیگر راهی برای مجادله و لجاجت نمی‌یابند؛ چرا که آنچه در دست خودِ آنان است، حق ناب را در بر ندارد.

خدای متعال می‌فرماید: «فِي شِقٰاقٍ» (در ستیز و جدایی‌اند). «شقاق» به معنای دورویی، ستیزه‌جویی، کشمکش و جدایی است.

خدای متعال می‌فرماید: «فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللّٰهُ» (خداوند شرّ آنان را از تو کفایت خواهد کرد). این سخن، وعده‌ای به پیامبر خدا برای یاری رساندن بر ضد آنان است. خدا وعده‌اش را محقق ساخته است و اگر بخواهد، این نعمت را برای امت اسلامی کامل خواهد کرد. و بدان که این آیه، جمله‌ای معترضه میان دو آیهٔ پیشین و پسین است.