تفسیر آیهٔ ۶۰ سورهٔ مریم

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «إِلاّٰ مَنْ تٰابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صٰالِحاً فَأُولٰئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّهَ وَ لاٰ يُظْلَمُونَ شَيْئاً » (مگر کسی که توبه کند و ایمان بیاورد و کاری شایسته انجام دهد؛ پس آنان به بهشت درمی‌آیند و کمترین ستمی به آنان نمی‌شود). این سخن، استثنایی از آیهٔ پیشین است؛ بنابراین، این بازگشتگان به سوی خدای پاک و منزه، به کسانی که خداوند به آنان نعمت بخشیده است ملحق می‌شوند و همراه آنان خواهند بود، نه از خودِ آنان؛ همان‌گونه که خدای متعال می‌فرماید: «وَ مَنْ يُطِعِ اللّٰهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولٰئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَدٰاءِ وَ الصّٰالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولٰئِكَ رَفِيقاً» (نساء: ۶۹) «و هر کس خدا و پیامبر را فرمان بَرد، با کسانی خواهد بود که خداوند به آنان نعمت داده است؛ از پیامبران و صدّیقان و شهیدان و شایستگان، و آنان چه نیکو همدمانی هستند!»

و فرمودهٔ او: «فَأُولٰئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّهَ » (پس آنان به بهشت درمی‌آیند) از بابِ نشاندن مسبّب به‌جای سبب است و در اصل چنین بوده است: «پس پاداششان به تمام و کمال داده می‌شود»؛ و دلیل بر این نکته، فرمودهٔ پس از آن است: «وَ لاٰ يُظْلَمُونَ شَيْئاً » (و کمترین ستمی به آنان نمی‌شود)؛ زیرا ستم‌نشدن از لوازم پرداخت کامل پاداش است، نه از لوازم ورود به بهشت.