تفسیر آیهٔ ۲۵ سورهٔ مریم

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن خدای متعال: «وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَهِ تُسٰاقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا » (و تنهٔ درخت خرما را به سوی خود تکان بده، تا بر تو خرمای تازه و چیده‌شده فروریزد): «هَزّ» تکان‌دادنِ شدید است، و از فَرّاء نقل شده که عرب هر دو تعبیرِ «هَزَّهُ» و «هَزَّ بِهِ» را به کار می‌برد. «مُساقَطَه» همان انداختن و فروریختن است، و ضمیر در «تُسٰاقِطْ » به نخل بازمی‌گردد. نسبت‌دادن تکان دادن به «تنه» و فروریختن خرما به «درخت خرما» خالی از این اشاره نیست که درخت خرما خشکیده بود و همان ساعت سبز شد، برگ درآورد و خرمای تازه به بار نشاند. «رُطَب» خرمای رسیدهٔ پیش از خشک‌شدن است و «جَنِيّ» یعنی چیده‌شده، و در کتاب قاموس — چنان‌که نقل کرده‌اند — آمده است که «جَنِيّ» تنها به میوه‌ای گفته می‌شود که همان ساعت چیده شده باشد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۲۵ و ۲۶ با هم

و در کتاب «خصال»، از علی (ع) در «حدیث اربعمائه» (روایتی شامل چهارصد آموزه) آمده است: «ما تأكل الحامل من شيء و لا تتداوى به أفضل من الرطب-قال الله تعالى لمريم: «وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَهِ-تُسٰاقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا فَكُلِي وَ اشْرَبِي-وَ قَرِّي عَيْناً » .» (زن باردار هیچ خوراکی نمی‌خورد و دارویی مصرف نمی‌کند که از رطب [خرمای تازه] بهتر باشد؛ خدای متعال به مریم فرمود: «و تنهٔ نخل را به‌سوی خود تکان بده تا خرمای تازه و چیده‌شده بر تو فروریزد؛ پس بخور و بنوش و دیده روشن دار» [مریم: ۲۵-۲۶]).

می‌گویم: این مضمون در چندین روایت از طریق اهل سنت از پیامبر (ص) و از طریق شیعه از امام باقر (ع) روایت شده است.