تفسیر آیهٔ ۷۷ سورهٔ اسراء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « سُنَّهَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنٰا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنٰا وَ لاٰ تَجِدُ لِسُنَّتِنٰا تَحْوِيلاً » (این، سنتِ جاری دربارهٔ پیامبرانی است که پیش از تو فرستادیم، و برای سنت ما هیچ دگرگونی نخواهی یافت). «تحویل» به معنای انتقال دادن چیزی از حالی به حال دیگر است؛ و واژهٔ « سُنَّهَ » در اصل یعنی «مانند سنت دربارهٔ کسانی که فرستادیم» و به عبارت « لاٰ يَلْبَثُونَ » تعلق دارد؛ یعنی: پس از تو جز اندک‌زمانی درنگ نمی‌کنند، درست همانند سنتی که دربارهٔ فرستادگانِ پیش از تو جاری بود.

این سنت، یعنی نابود ساختن مشرکانی که پیامبرشان را از شهر خود راندند و از میان خویش بیرون کردند، سنتی از سوی خدای سبحان است؛ و اگر آن را به پیامبرانش نسبت داده، از آن روست که این سنت به خاطر آنان وضع شده است، به گواه آنکه پس از آن می‌فرماید: « وَ لاٰ تَجِدُ لِسُنَّتِنٰا تَحْوِيلاً » (و برای سنت ما هیچ دگرگونی نخواهی یافت). و خدای متعال می‌فرماید: «وَ قٰالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنٰا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنٰا فَأَوْحيٰ إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظّٰالِمِينَ» (و کافران به پیامبرانشان گفتند: حتماً شما را از سرزمین خود بیرون خواهیم کرد، مگر آنکه به آیین ما بازگردید؛ پس پروردگارشان به آنان وحی کرد که مسلماً ستمکاران را نابود خواهیم کرد؛ ابراهیم: ۱۳).

معنای آیه این است: و در آن صورت، آنان را طبق همان سنتی که برای پیامبرانِ پیش از تو نهاده و اجرا کرده‌ایم هلاک می‌سازیم، و تو هرگز برای سنت ما هیچ‌گونه دگرگونی و تغییری نخواهی یافت.