إِنَّ عِبَادِي لَيۡسَ لَكَ عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنٞۚ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ وَكِيلٗا
به یقین تو را بر بندگان من هیچ تسلطی نیست، و پروردگارت به عنوان کارساز [و نگهبان] بسنده است.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۶۱ تا ۶۵ با هم
پیش از این در جاهای گوناگونی از کلام خدای متعال، مانند سورهٔ بقره، سورهٔ اعراف و سورهٔ حجر، بحث‌های گوناگونی پیرامون داستان سجده بر آدم گذشت که در این مقام نیز سودمند است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۶۵ سورهٔ اسراء، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۳، صفحهٔ ۱۴۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/17/65/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّ عِبٰادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰانٌ وَ كَفيٰ بِرَبِّكَ وَكِيلاً » (بی‌گمان، تو را بر بندگان من هیچ تسلطی نیست، و پروردگارت به عنوان وکیل و کارساز بس است). مراد از «عبادی» (بندگان من)، عام‌تر از مخلصانی است که ابلیس با گفتنِ « إِلاّٰ قَلِيلاً » (مگر اندکی) آنان را استثنا کرد؛ بلکه مقصود، همهٔ کسانی است که گمراه نگشته و از پیروان ابلیس نشده‌اند، چنان‌که در جایی دیگر فرموده است: «إِنَّ عِبٰادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰانٌ إِلاّٰ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغٰاوِينَ» (حجر: ۴۲؛ قطعاً تو را بر بندگان من تسلطی نیست، مگر بر آن گمراهانی که از تو پیروی کنند). و اضافه شدنِ «عباد» به ضمیر متکلم (بندگان من)، برای بزرگداشت و تشریف است.
و این سخن او که: « وَ كَفيٰ بِرَبِّكَ وَكِيلاً » (و پروردگارت به عنوان کارساز بس است)، یعنی او بر جان‌ها و اعمالشان مراقبت دارد، منافعشان را حفظ می‌کند و امورشان را بر عهده می‌گیرد؛ چراکه «وکیل» کسی است که به امور دیگری رسیدگی می‌کند و در تدبیر و چرخاندنِ آسیابِ کارهایش، به جای او می‌ایستد. از این‌جا روشن می‌شود که مراد، همان وکالت و سرپرستیِ ویژهٔ الهی برای بندگانِ غیرگمراهش است، چنان‌که در سورهٔ حجر گذشت.