تفسیر آیهٔ ۱۰ سورهٔ حجر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن خداوند: « وَ لَقَدْ أَرْسَلْنٰا »؛ یعنی پیامبرانی فرستادیم، و [واژهٔ «پیامبران»] به جهت بی‌نیازی از ذکر آن حذف شده است؛ زیرا توجه اصلی به اصلِ تحقق فرستادن در گذشته است، بدون توجه به اینکه چه کسانی فرستاده شده‌اند؛ بلکه مقصود بیان این است که انسان‌های پیشین نیز همانند پسینیان، عادتشان بر این جاری بوده که حرمت رسالت الهی را پاس ندارند و هر کس را که آن را بیاورد مسخره کنند و بر جرم خویش بمانند؛ تا در این بیان، تسلّایی برای پیامبر (ص) باشد و سینه‌اش از انکار و تمسخری که با آن به رویارویی با او برخاستند تنگ نشود؛ همان‌گونه که در پایان سوره با این سخن به آن بازخواهد گشت: «وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِمٰا يَقُولُونَ» (و ما به یقین می‌دانیم که سینه‌ات از آنچه می‌گویند تنگ می‌شود؛ ...):

آیهٔ ۹۷ از همین سوره.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۰ تا ۱۵ با هم

هنگامی که خداوند مسخره کردنِ کتاب و پیامبرش از سوی آنان و پیشنهادشان مبنی بر آوردن فرشتگان به عنوان نشانه‌ای بر رسالت را یادآور شد، در پی آن سه دسته از آیات را آورد: دسته‌ای که با این سخن آغاز می‌شود: « وَ لَقَدْ أَرْسَلْنٰا مِنْ قَبْلِكَ » (و قطعاً پیش از تو فرستادیم...) و سخن دیگرش: « وَ لَقَدْ جَعَلْنٰا فِي السَّمٰاءِ بُرُوجاً » (و بی‌گمان در آسمان برج‌هایی قرار دادیم...) و این سخن: … ادامه در متن کامل

پس در دستهٔ نخست روشن ساخت که این استهزا، شیوه و سنتی جاری در میان مجرمان است و آنان ایمان نخواهند آورد حتی اگر نشانه‌ها یک‌به‌یک نزدشان بیاید؛ و در دستهٔ دوم بیان کرد که نشانه‌های آسمانی و زمینیِ کافی برای کسی که توفیق ایمان بیابد وجود دارد؛ و در دستهٔ سوم بیان داشت که اختلاف در ایمان و کفر در نوع انسان و گمراهیِ گمراهان، از همان روزی برایشان رقم خورد که خداوند آفرینش انسان را نوپدید آورد، پس آدم را آفرید و در آنجا ماجرای فرمانِ سجده به فرشتگان و سرپیچی ابلیس از آن رخ داد. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۰ و ۱۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَقَدْ أَرْسَلْنٰا مِنْ قَبْلِكَ فِي شِيَعِ الْأَوَّلِينَ » تا آخر دو آیه (حجر: ۱۰-۱۱). «شِیَع» جمع «شیعه» است و آن گروهی است که بر یک آیین یا مذهبی که از آن پیروی می‌کنند هم‌داستان شده باشند؛ خدای متعال می‌فرماید: «مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَ كٰانُوا شِيَعاً كُلُّ حِزْبٍ بِمٰا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ» (از کسانی که دینشان را پراکنده کردند و گروه گروه شدند، هر دسته‌ای به آنچه نزد خود دارند شادمانند؛ روم: ۳۲).

و معنا چنین است: دل‌آرام باش، چراکه ما خود این ذکر (قرآن) را بر تو فرو فرستادیم و خود نگهبان آنیم، و هرگز سینه‌ات از آنچه می‌گویند تنگ نشود، که این شیوهٔ همیشگی مجرمان از امت‌های بشری است؛ سوگند که پیش از تو نیز در میان فرقه‌ها و گروه‌های پیشینیان [پیامبرانی] فرستادیم و حالِ آنان چنین بود که هیچ پیامبری به سویشان نمی‌آمد جز اینکه او را مسخره می‌کردند.