سورهٔ ۱۳ · جلد ۱۱ المیزان

تفسیر آیهٔ ۴۲ سورهٔ رعد

وقد مكر الذين من قبلهم فلله المكر جميعا

سورهٔ ۱۳ · آیهٔ ۴۲

وَقَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَلِلَّهِ ٱلۡمَكۡرُ جَمِيعٗاۖ يَعۡلَمُ مَا تَكۡسِبُ كُلُّ نَفۡسٖۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلۡكُفَّٰرُ لِمَنۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ

و به‌راستی کسانی که پیش از آنان بودند نیرنگ باختند، ولی همهٔ تدبیرها از آنِ خداست؛ او می‌داند هر کسی چه دستاوردی دارد، و به‌زودی کافران خواهند دانست که فرجام نیکِ آن سرای برای کیست.

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيعاً » تا آخر آیه؛ یعنی پیشینیانِ آنان نیز مکر و چاره‌اندیشی کردند، ولی مکرشان سودی به حالشان نبخشید و نتوانستند مانع از آن شوند که ما به سراغ زمین آییم و از اطرافش بکاهیم. بنابراین، خدای پاک و منزه مالکِ تمام مکرهاست و آن را باطل می‌کند و به خودِ مکرکنندگان بازمی‌گرداند؛ پس باید عبرت بگیرند.

و کلام او: « يَعْلَمُ مٰا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ » (می‌داند که هر کسی چه به دست می‌آورد)، در مقام دلیل آوردن بر مالکیت خدای متعال نسبت به هر مکری است؛ چراکه مکر و حیله تنها زمانی کارگر می‌افتد که شخصِ مورد مکر از آن ناآگاه باشد، اما اگر از آن آگاه گردد، همان‌جا مکر باطل می‌شود.

و فرمودهٔ او: «وَ سَيَعْلَمُ الْكُفّٰارُ لِمَنْ عُقْبَي الدّٰارِ» (و کافران به‌زودی خواهند دانست که فرجام نیکِ سرای آخرت از آنِ کیست) پایان دادن به بحث و استدلال است، با این بیان که رسیدن امور به فرجامشان از مسائل قطعی و عینی است که رخ دادنش تخلف نمی‌پذیرد، و آنان نیز به‌زودی آن را با چشم خویش خواهند دید؛ پس نیازی به طول دادن سخن و زیاده‌گویی در آگاه ساختنِ آنان نیست، و به‌زودی خود خواهند دانست.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳۶ تا ۴۲ با هم

این آیات، متمم آیات گذشته است و سخن مشرکان را پی می‌گیرد که می‌گفتند: « لَوْ لاٰ أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَهٌ مِنْ رَبِّهِ » (چرا معجزه‌ای از سوی پروردگارش بر او فرود نیامده است؟). ادامه در متن کامل

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۴۲ سورهٔ رعد، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۱، صفحهٔ ۳۷۱ تا ۳۷۹ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/13/42/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی