وَإِن مَّا نُرِيَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِي نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ وَعَلَيۡنَا ٱلۡحِسَابُ
و اگر پاره‌ای از آنچه را [از عذاب] به آنان وعده می‌دهیم به تو بنمایانیم، یا جانت را بستانیم [و پیش از فرا رسیدن آن از دنیا بروی]، در هر حال بر عهدهٔ تو فقط رساندن پیام است و حسابرسی بر عهدهٔ ماست.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۳۶ تا ۴۲ با هم
این آیات، متمم آیات گذشته است و سخن مشرکان را پی می‌گیرد که می‌گفتند: « لَوْ لاٰ أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَهٌ مِنْ رَبِّهِ » (چرا معجزه‌ای از سوی پروردگارش بر او فرود نیامده است؟). ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۴۰ سورهٔ رعد، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۱، صفحهٔ ۳۷۱ تا ۳۷۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/13/40/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « وَ إِنْ مٰا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمٰا عَلَيْكَ الْبَلاٰغُ وَ عَلَيْنَا الْحِسٰابُ » (و اگر بخشی از آنچه را به آنان وعده می‌دهیم به تو بنمایانیم، یا پیش از آن جانت را بستانیم، در هر حال بر عهدهٔ تو تنها پیام‌رسانی است و حسابرسی بر عهدهٔ ماست). عبارت « إِنْ مٰا » در واقع همان «إِنْ» شرطیه همراه با «ما»ی زاید برای تأکید است، و دلیل آن، پیوستن نون تأکید به فعلِ بعد از آن («نُرِيَنَّكَ») است.
در این آیه، وظیفهٔ پیامبر (ص) به روشنی بیان شده است و آن تنها پرداختن به هشدار دادن و ابلاغ رسالت است. بنابراین، سزاوار نیست که او در فرود آمدن نشانه‌ها و معجزات، از هوا و هوس‌های آنان و آنچه پیشنهاد می‌کردند پیروی کند؛ حتی سزاوار نیست که در انتظار نتیجهٔ تبلیغ خویش یا فرود آمدن عذابی باشد که خدا به آنان وعده داده است.
و در این آیه دلالتی هست بر این‌که حسابرسیِ الهی همان‌گونه که در آخرت جاری است، در دنیا نیز جریان دارد.