تفسیر آیهٔ ۷۳ سورهٔ یوسف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالُوا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مٰا جِئْنٰا لِنُفْسِدَ فِي الْأَرْضِ وَ مٰا كُنّٰا سٰارِقِينَ » (گفتند: به خدا سوگند، شما قطعاً دانسته‌اید که ما نیامده‌ایم تا در این سرزمین تباهی کنیم و هرگز دزد نبوده‌ایم). مراد از «الأرض»، سرزمین مصر است؛ یعنی همان جایی که بدان وارد شدند، و معنای آیه روشن است.

در این سخن برادران که گفتند: « لَقَدْ عَلِمْتُمْ مٰا جِئْنٰا لِنُفْسِدَ فِي الْأَرْضِ » (شما به خوبی دانسته‌اید که ما برای تباهی در این سرزمین نیامده‌ایم)، دلالتی است بر اینکه وقتی نخستین بار برای دریافت غلّه به مصر وارد شدند، به دستور یوسف(ع) و با این ادعا که مبادا جاسوس و دیده‌بان باشند یا به مقاصد فاسد دیگری وارد شده باشند، مورد بازرسی و تحقیق قرار گرفتند؛ از این رو دربارهٔ موقعیت، زادگاه، نَسَب و مانند آن از آنان پرس‌وجو شد. آنچه در برخی از روایات آمده نیز این نکته را تأیید می‌کند؛ مبنی بر اینکه یوسف به آنان وانمود کرد که به کارشان مشکوک است و دربارهٔ شأن، مکان و خانواده‌شان از آنان پرسید، و در آن هنگام بود که آنان گفتند پدری کهنسال و برادری پدری دارند و یوسف دستور داد او را نیز بیاورند؛ و این مطلب، ان‌شاءالله تعالی در بحث روایتیِ آینده خواهد آمد.

و سخن آنان که گفتند: « وَ مٰا كُنّٰا سٰارِقِينَ » (و هرگز دزد نبوده‌ایم)، نفی این است که پیش‌تر به این صفت ناپسند متصف بوده باشند یا خاندانشان به چنین کاری شناخته شده باشند.