تفسیر آیهٔ ۲۸ سورهٔ یوسف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَلَمّٰا رَأيٰ قَمِيصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قٰالَ إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنَّ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ » (پس چون [عزیز] دید پیراهن او از پشت پاره شده است، گفت: بی‌تردید این از نیرنگ شما زنان است، که نیرنگ شما بزرگ است)؛ یعنی هنگامی که عزیز پیراهن یوسف را دید در حالی که از پشت پاره و شکافته شده بود، گفت: این ماجرا از نیرنگ شما زنان است؛ واقعاً نیرنگ شما بزرگ است؛ بنابراین مرجع ضمیرها از سیاق سخن روشن است.

نسبت دادن نیرنگ به گروه زنان، با اینکه این کار از همسرش سر زده بود، برای آن است که نشان دهد این رفتار از او تنها از آن رو صادر شد که زنی از زنان است، و نیرنگ زنان امری شناخته‌شده و معهود است؛ از همین رو آن را بزرگ شمرد و بار دیگر گفت: « إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ » (بی‌تردید نیرنگ شما بزرگ است). علتش این است که مردان گرایش و کششی آشکار به زنان دارند، و به زنان نیز اسباب دلربایی و جلب‌توجهی داده شده که می‌توانند با آن عنان دل‌های مردان را در دست گیرند و روح و روانشان را با جلوه‌گری‌های فتنه‌انگیز و رفتارهای افسون‌کننده تسخیر کنند؛ رفتارهایی که خرد را از آنان می‌رباید و آن‌ها را از جایی که متوجه نمی‌شوند به سوی خواستهٔ خود سوق می‌دهد، و نیرنگ و قصدِ بد داشتن دربارهٔ کسی نیز همین است. پیام آیه این است که عزیز وقتی دید پیراهن یوسف از پشت پاره شده، به سود یوسف (ع) و علیه همسرش داوری کرد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۲۸ و ۲۹ با هم

چون پادشاه سخن کودک و داوری‌اش را شنید، سخت به وحشت افتاد. پیراهن را آوردند و به آن نگریست؛ وقتی دید از پشت پاره شده است، به همسرش گفت: «این از فریبکاری شما زنان است، که به‌راستی نیرنگ شما بزرگ است!» و به یوسف گفت: «از این ماجرا درگذر و مگذار کسی آن را از تو بشنود، و آن را پنهان بدار».

تفسیر آیه‌های ۲۳ تا ۳۴ با هم

می‌گویم: عیاشی نیز در تفسیر خود، مضمونی نزدیک به همین را از ابوحمزه از آن حضرت(ع) با تفاوتی اندک نقل کرده است؛ و این سخن امام(ع) که فرمود: «قال معاذ الله إنا أهل بيت لا يزنون» (گفت: پناه بر خدا! ادامه در متن کامل