تفسیر آیهٔ ۱۰۴ سورهٔ یوسف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مٰا تَسْئَلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ هُوَ إِلاّٰ ذِكْرٌ لِلْعٰالَمِينَ » (و تو در برابر آن مزدی از آنان نمی‌خواهی؛ آن جز یادآوری برای جهانیان نیست)؛ «واو» حالیه است؛ یعنی آنان ایمان نمی‌آورند، در حالی که تو برای ایمان‌آوردنشان یا برای این قرآنی که بر تو نازل می‌کنیم و بر ایشان می‌خوانی، هیچ پاداشی از آنان درخواست نمی‌کنی تا مبادا تاوانِ مالی و انفاق‌کردنِ مالی که دوستش دارند، مانعِ پذیرشِ دعوت قرآن و ایمان به آن شود.

و سخن خدای متعال: « إِنْ هُوَ إِلاّٰ ذِكْرٌ لِلْعٰالَمِينَ » (آن جز یادآوری برای جهانیان نیست)، بیانگر جایگاه و شأنِ راستین قرآن است؛ به این معنا که قرآن صرفاً و خالصانه یادآوری برای جهانیان است تا به وسیلهٔ آن، شناختی را که خداوند از خود و نشانه‌هایش در دل‌های همهٔ جوامع بشری به امانت نهاده، به یاد آورند. پس قرآن تنها یادآوری است تا آنچه را که غفلت و رویگردانی از یادشان برده به خاطر آورند، و کالایی نیست که با آن ثروتی اندوخته شود یا عزت و مقامی دنیوی یا جز آن به دست آید.