تفسیر آیهٔ ۸۹ سورهٔ هود

تفسیر این آیه در المیزان

گفتاری دربارهٔ معنای آزادی انسان در عمل خود

خدای متعال می‌فرماید: « وَ يٰا قَوْمِ لاٰ يَجْرِمَنَّكُمْ شِقٰاقِي أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مٰا أَصٰابَ قَوْمَ نُوحٍ » (و ای قوم من، مبادا مخالفت و دشمنی با من شما را به گناهی کشاند که مصیبتی همانند آنچه به قوم نوح رسید، به شما نیز برسد). واژهٔ «جَرم» (با فتح جیم و سکون راء) — بنا بر آنچه راغب اصفهانی گفته است — در اصل به معنای چیدن میوه از درخت است و بعدها برای هرگونه به دست آوردن امر ناخوشایند استعاره شده است؛ و «شِقاق» به معنای مخالفت و دشمنی است. معنای آیه چنین است: برحذر باشید از اینکه مخالفت و دشمنی با من — به سبب آنچه شما را بدان فرامی‌خوانم — برای شما گرفتاری به بار آورد و مصیبتی همانند مصیبت قوم نوح (که غرق‌شدن در طوفان بود)، یا قوم هود (که بادِ ویرانگر و بی‌باران بود)، یا قوم صالح (که صیحهٔ آسمانی و زمین‌لرزهٔ سخت بود) به شما برسد.

و اینکه فرمود: « وَ مٰا قَوْمُ لُوطٍ مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ » (و قوم لوط از شما چندان دور نیستند)، یعنی میان روزگارِ آنان و روزگار شما فاصلهٔ زمانی چندانی نیست؛ زیرا فاصلهٔ زمانی میان این دو قوم کمتر از سه قرن بود؛ چرا که لوط (ع) هم‌عصر ابراهیم (ع) بود و شعیب (ع) هم‌عصر موسی (ع).

و برخی گفته‌اند: مقصود، نفیِ دوری مکانی است و اشاره به اینکه سرزمین‌های ویران‌شدهٔ آنان به شما نزدیک است؛ چرا که مَدیَن به سَدوم — که در سرزمین مقدس واقع است — نزدیک بود. بنا بر این نظر، معنا چنین می‌شود: جایگاه قوم لوط از شما دور نیست و شما شهرهای فروزیرشده در زمین و آثارِ برجامانده و نمایانِ آنان را می‌بینید. اما سیاقِ آیه با این نظر سازگار نیست و در تقدیر گرفتنِ واژه‌ای [مانند «مکان»] بر خلاف اصل است و جز با دلیل پذیرفته نمی‌شود.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۸۴ تا ۹۵ با هم

و در همان کتاب، واحدی و ابن‌عساکر از شداد بن اوس روایت کرده‌اند که گفت: پیامبر خدا(ص) فرمود: «شعیب(ع) از محبت خدا چندان گریست که نابینا شد، پس خدا بینایی‌اش را به او بازگرداند. ادامه در متن کامل

می‌گویم: مقصود از نگریستن به خدای متعال، شهود و نگاه قلبی است، نه نگاه حسی که لازمه‌اش جسم بودن است—که خدا از آن پیراسته و برتر است—. ادامه در متن کامل

۱- [داستان آن حضرت(ع

تفسیر آیه‌های ۸۴ تا ۹۵ با هم

شعیب(ع) سومین پیامبر از پیامبران عرب است که نامشان در قرآن آمده است؛ و آنان عبارت‌اند از: هود، صالح، شعیب و محمد(ع). ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۸۴ تا ۸۹ با هم

قوم او که اهل مدین بودند، بت می‌پرستیدند و مردمی برخوردار از نعمت‌های امنیت، رفاه، فراوانی و ارزانی بودند؛ ازاین‌رو فساد و کم‌فروشی با کاستن از پیمانه و ترازو در میانشان رواج یافت (هود: ۸۴ و جز آن). ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۸۴ تا ۹۵ با هم

شعیب (ع) در استدلال بر آنان و پنددادنشان بسیار کوشید، اما این کار جز بر سرکشی، کفر و نافرمانی‌شان نیفزود (سوره‌های اعراف، هود و دیگر سوره‌ها). ادامه در متن کامل

۲. شخصیت معنوی او

تفسیر آیه‌های ۸۴ تا ۹۵ با هم

آن حضرت (ع) از زمرهٔ پیامبران گرامی بود و خدای متعال او را در ستایش‌های نیکی که از رسولان در کتاب خود فرموده، شریک ساخت. ادامه در متن کامل

۳. یادکردِ او در تورات

تفسیر آیه‌های ۸۴ تا ۹۵ با هم

تورات داستان شعیب را با قومش بازگو نکرده است، بلکه تنها در ضمن ماجرای کشته‌شدن مرد قبطی به دست موسی و گریختن او از مصر به سوی مَدیَن، به وی اشاره کرده و او را «رعوئيل كاهن مديان» (رعوئیل، کاهن مَدیَن) نامیده است. ادامه در متن کامل