تفسیر آیهٔ ۸ سورهٔ قارعه

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۸ و ۹ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ أَمّٰا مَنْ خَفَّتْ مَوٰازِينُهُ فَأُمُّهُ هٰاوِيَهٌ » (و اما هر کس که سنجیده‌هایش سبک باشد، پس جایگاه و پناهش هاویه است). ظاهر این است که مراد از هاویه، جهنم است؛ و نامیدن دوزخ به «هاویه» به‌خاطر هُوِیّ (فروافتادن و سرنگونیِ) کسی است که در آن افکنده می‌شود، یعنی سقوط او به پست‌ترین درکات؛ چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «ثُمَّ رَدَدْنٰاهُ أَسْفَلَ سٰافِلِينَ إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا» (سپس او را به پست‌ترین مرتبهٔ پستی بازگرداندیم، مگر کسانی که ایمان آوردند؛ تین: ۶).

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۸ و ۹ با هم

« وَ أَمّٰا مَنْ خَفَّتْ مَوٰازِينُهُ » (و اما کسی که سنجیده‌هایش سبک باشد)، فرمود: «من الحسنات» (از کارهای نیک سبک باشد)؛ و دربارهٔ سخن او: « فَأُمُّهُ هٰاوِيَهٌ » (پس جایگاهش هاویه است)، فرمود: «أم رأسه، يقذف في النار على رأسه» (مراد فرقِ سر اوست؛ با سر در آتش افکنده می‌شود).