تفسیر آیهٔ ۷۲ سورهٔ یونس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمٰا سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ » (پس اگر روی گرداندید، من هیچ پاداشی از شما نخواسته‌ام) تا آخر آیه. این سخن، متفرع بر توکل او بر پروردگارش است؛ و عبارت « فَمٰا سَأَلْتُكُمْ »، در حکمِ نشاندن سبب به‌جای مسبب است. تقدیر کلام چنین است: «اگر روی گردانید و از پذیرش دعوتم سر باز زنید، هیچ زیانی به من نمی‌رسد؛ چراکه من از روی‌گردانی شما هرگز آسیبی نمی‌بینم، زیرا تنها در صورتی از اعراض شما زیان می‌دیدم که در برابر دعوتم از شما پاداشی خواسته بودم که با روی‌گردانی‌تان از دست برود؛ در حالی که هیچ پاداشی بر آن از شما نخواسته‌ام و پاداش من جز بر عهدهٔ خدا نیست».

و سخن او که: « وَ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ » (و فرمان یافته‌ام که از تسلیم‌شدگان باشم)؛ یعنی از کسانی باشم که در آنچه خدا به سود یا زیانشان خواسته، کار را تسلیم او می‌کنند؛ و با سرسپردن به دیگر اسبابِ ظاهری، از فرمان او گردن‌کشی نمی‌نمایند تا در برابر آن اسباب خضوع کنند و چشم‌داشتِ رساندن سودی یا دفع شری را از آن‌ها داشته باشند.