تفسیر آیهٔ ۶۵ سورهٔ یونس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لاٰ يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ إِنَّ الْعِزَّهَ لِلّٰهِ جَمِيعاً هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ » (و سخن آنان تو را اندوهگین نسازد؛ بی‌گمان همهٔ عزت از آنِ خداست و او شنوای داناست). این سخن، پروراندن و دلداری دادن به پیامبر (ص) و تسلی‌بخشی به او در برابر آزارهایی است که مشرکان با بدگویی دربارهٔ پروردگارش، طعنه زدن به دینش، و بالیدن به شریکان و معبودان خود به وی می‌رساندند (چنان‌که لحن آیهٔ بعد نیز آن را می‌رساند). پس پیامبر (ص) نزدیک بود برای خدا اندوهگین شود؛ از این رو خدای متعال به او تسلی بخشید، و با یادآوری آنچه بی‌قراری و اندوهش را فرو می‌نشاند، دلش را آرام ساخت؛ و آن اینکه همهٔ عزت از آنِ خداست، و او به گفتارشان شنوا و به احوال پیامبر و آنان داناست. از آنجا که همهٔ عزت از آنِ خدای متعال است، به عزت پوشالیِ آنان که بدان می‌نازند هیچ اعتنایی ندارد؛ پس بگذار هرچه بیهوده می‌خواهند بگویند. و از آنجا که او شنوا و داناست، اگر می‌خواست آنان را به کیفری سخت گرفتار می‌کرد، و اینکه فوراً گریبانشان را نمی‌گیرد، صرفاً به خاطر مصلحت دعوت و عاقبت‌به‌خیری است.

از اینجا روشن می‌شود که هر یک از دو فرمودهٔ « إِنَّ الْعِزَّهَ لِلّٰهِ » (همانا عزت از آن خداست) و « هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ » (اوست شنوای دانا)، علتی مستقل برای این نهی (نهی از اندوهگین شدن) است؛ از همین رو بدون حرف عطف و جدا از هم آورده شده‌اند.