أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ شُرَكَآءَۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ
هان! بیگمان هر که در آسمانها و هر که در زمین است از آنِ خداست؛ و کسانی که جز خدا شریکانی را میخوانند، از چه پیروی میکنند؟ آنان جز از گمان پیروی نمیکنند و تنها به تخمین و حدس میپردازند.
تفسیر آیهٔ ۶۶ سورهٔ یونس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۰، صفحهٔ ۹۴ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/10/66/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « أَلاٰ إِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ » تا پایان آیه (آگاه باشید که هر کس در آسمانها و هر کس در زمین است، از آنِ خداست...). در این آیه مالکیت خدای متعال بر هر کس در آسمانها و زمین است بیان میشود؛ مالکیتی که با آن معنای ربوبیت برای معبود تحقق مییابد؛ چرا که پروردگار، مالک و تدبیرکنندهٔ امورِ مملوک خویش است. این مالکیت، تنها از آنِ خداوند است و او هیچ شریکی ندارد؛ بنابراین شریکانی که برایش میخوانند، از معنای شراکت بهرهای ندارند مگر همان مفهوم بیمصداقی که در گمان و پندار باطلِ این مشرکان شکل گرفته است.
بنابراین آیه شریکان مفروضِ آنان را با خدای متعال میسنجد و حکم میکند که نسبتِ آنان به خدای متعال، نسبتِ گمان و پندار واهی به حقیقت و حق است؛ و بقیهٔ معنای آیه نیز روشن است.
و فرمود: « مَنْ فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ » (هر کس در آسمانها و هر کس در زمین است) و نفرمود: «ما في السماوات و ما في الأرض» (هر چه در آسمانها و هر چه در زمین است)؛ زیرا سخن دربارهٔ پروردگاریِ بندگان دارای عقل و شعور، یعنی فرشتگان و ثقلین (جن و انس) است.