تفسیر آیهٔ ۱۶ سورهٔ لیل

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۴ تا ۱۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: «فَأَنْذَرْتُكُمْ نٰاراً تَلَظّٰي لاٰ يَصْلاٰهٰا إِلاَّ الْأَشْقَي الَّذِي كَذَّبَ وَ تَوَلّٰي » (پس شما را از آتشی که زبانه می‌کشد بیم دادم؛ آتشی که جز نگون‌بخت‌ترین [مردم] به آن درنمی‌آید و در آن نمی‌سوزد؛ همان کس که [حق را] دروغ شمرد و [از آن] روی گرداند)؛ این کلام نتیجه‌گیری از سخنان پیشین است؛ یعنی هنگامی که هدایت بر عهدهٔ ماست، پس شما را از آتش دوزخ بیم دادم. با همین بیان، آنچه در عبارت زیر آمده روشن و توجیه می‌شود:

تفسیر آیه‌های ۱۵ و ۱۶ با هم

بنابراین، مراد از «الْأَشْقَى»، همان کافری است که دعوت حق را تکذیب می‌کند و از آن روی برمی‌تابد؛ چنان‌که توصیف او در عبارت « اَلَّذِي كَذَّبَ وَ تَوَلّٰي » (همان کس که دروغ انگاشت و روی برتافت) بر آن دلالت دارد و مطلق بودن هشدار نیز مؤید آن است. اما «الأشقی» به معنای بدبخت‌ترینِ همهٔ مردم، مفهومی است که سیاق کلام به‌هیچ‌روی با آن سازگاری ندارد.

تفسیر آیه‌های ۱۴ تا ۱۷ با هم

اما اینکه طرف مقایسه (مُفَضَّلٌ‌عَلَیه) را به طور مطلق همهٔ مردم، اعم از بدکار و نیکوکار بدانیم ــ که لازمه‌اش این است که فردِ برتر (أتقَی) فقط به یک شخص در کل تاریخ یا یک فرد در هر عصر منحصر باشد و معنا این شود که: «تنها کسی از آتش دور می‌شود که از همهٔ مردم باتقواتر باشد»، و نظیر آن در آیهٔ مقابل این شود که: «تنها… ادامه در متن کامل