وَمَا يُغۡنِي عَنۡهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ
و آنگاه که [در چاه هلاکت و آتش] فرو افتد، مال و داراییاش به کار او نخواهد آمد.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۸ تا ۱۱ با هم
خدای متعال میفرماید: « وَ أَمّٰا مَنْ بَخِلَ وَ اسْتَغْنيٰ وَ كَذَّبَ بِالْحُسْنيٰ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْريٰ وَ مٰا يُغْنِي عَنْهُ مٰالُهُ إِذٰا تَرَدّٰي » (و اما هر کس بخل ورزید و خود را بینیاز پنداشت [و به ثروتاندوزی روی آورد]، و [وعدهٔ] نیکو را دروغ انگاشت، پس به زودی او را برای [سرانجامی] دشوار آماده خواهیم کرد؛ و هنگامی که سقوط کند و هلاک شود، مالش به کار او نمیآید و نیازش را برطرف نمیسازد). ادامه در متن کامل
بحث روایی
تفسیر آیههای ۵ تا ۱۱ با هم
یعنی همان درخت خرما؛ « وَ اتَّقيٰ وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنيٰ » (و پروا پیشه کرد و پاداش نیکوتر را باور داشت)، که همان پاداش وعدهدادهشده نزد پیامبر خدا (ص) است؛ «فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرىٰ -إلى قوله- تَرَدّىٰ» (پس بهزودی راه آسان [بهشت] را برایش هموار میسازیم — تا آنجا که میفرماید: — تَرَدّىٰ [در هلاکت و آتش سقوط کند]). ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۱ تا ۱۱ با هم
میگویم: قمی نیز این روایت را در تفسیر خود به صورت مرسل (بدون ذکر سلسلهٔ راویان) و مضمر (با ضمیر بدون نام بردن صریح از معصوم) روایت کرده است، ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ لیل، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۳۰۳ تا ۳۰۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/92/11/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و سخن خدای متعال: « وَ مٰا يُغْنِي عَنْهُ مٰالُهُ إِذٰا تَرَدّٰي »؛ «تردّی» سقوط از جایی بلند است و بر هلاکت نیز اطلاق میشود؛ بنابراین، مراد از آن، فروافتادن او در گودال قبر یا در جهنم، یا هلاکت اوست.
و حرف «مٰا» یا استفهامیه (پرسشی برای انکار) است یا نافیه (منفیکننده)؛ یعنی: هنگامی که بمیرد و هلاک شود، مالش چه سودی به او میرساند؟ یا اینکه: هنگامی که بمیرد و هلاک شود، هرگز مالش به کار او نمیآید و نیازش را برطرف نمیسازد.