فَذَكِّرۡ إِنَّمَآ أَنتَ مُذَكِّرٞ
پس پند ده، که تو فقط پنددهندهای،
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۲۱ تا ۲۴ با هم
بنابراین، فرمودهٔ خدای متعال: « فَذَكِّرْ -إلي أن قال- إِلاّٰ مَنْ تَوَلّٰي وَ كَفَرَ فَيُعَذِّبُهُ اللّٰهُ الْعَذٰابَ الْأَكْبَرَ » (پس پند ده... ادامه در متن کامل
بحث روایی
تفسیر آیههای ۲۱ و ۲۲ با هم
و در کتاب «الدر المنثور»، ابنابیشیبه، احمد، عبد بن حمید، مسلم، ترمذی، نسائی، ابنماجه، ابنجریر، حاکم، ابنمردویه و بیهقی در «الاسماء و الصفات» از جابر روایت کردهاند که گفت:
پیامبر خدا (ص) فرمود: «أمرت أن أقاتل الناس حتي يقولوا:لا إله إلا الله-فإذا قالوها عصموا مني دماءهم و أموالهم إلا بحقها-و حسابهم علي الله» (من مأمور شدهام با مردم پیکار کنم تا بگویند معبودی جز خدا نیست؛ پس هرگاه این سخن را بگویند، خون و اموالشان را از من در امان داشتهاند مگر به حقِ آن [و طبق احکام دین]، و حسابشان با خداست.) سپس خواند: « فَذَكِّرْ إِنَّمٰا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ » (غاشیه: ۲۱-۲۲؛ پس پند ده که تو فقط پنددهندهای، بر آنان مسلط و چیره نیستی).
تفسیر آیهٔ ۲۱ سورهٔ غاشیه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۷۵ تا ۲۷۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/88/21/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « فَذَكِّرْ إِنَّمٰا أَنْتَ مُذَكِّرٌ » (پس پند ده که تو فقط پنددهندهای). این نتیجهگیری از مطالب پیشین است، و معنایش این است: هنگامی که خدای پاک و منزه پروردگار آنان است و پروردگاری جز او نیست، و پیشِ روی آنان روز حساب و جزاست برای هرکس از ایشان که ایمان آورَد یا کفر بورزد، پس این حقیقت را به یادشان بیاور.
و فرمودهٔ او: « إِنَّمٰا أَنْتَ مُذَكِّرٌ » (تو فقط پنددهندهای) بیانگر آن است که وظیفهٔ وی—که فرستادهٔ خداست—تنها پند دادن و یادآوری است، به امید آنکه دعوت را اجابت کنند و بدون اجبار و ناچاری ایمان آورند.