تفسیر آیهٔ ۱۶ سورهٔ بروج

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۵ و ۱۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « ذُو الْعَرْشِ الْمَجِيدُ فَعّٰالٌ لِمٰا يُرِيدُ » (صاحب عرش و دارای مجد و عظمت است، هر چه بخواهد انجام می‌دهد). عرش همان تخت پادشاهی است و «صاحب عرش» کنایه از فرمانروا و پادشاه است؛ یعنی او پادشاهی است که حق دارد در قلمرو فرمانروایی‌اش هرگونه بخواهد دست به تصرف بزند و به هرچه بخواهد حکم براند. و «المجيد» (باشکوه و ارجمند)، صفتی برگرفته از «مَجْد» است، و مَجدْ همان عظمت معنوی، یعنی کمال ذات و صفات است. و سخن خدای متعال: « فَعّٰالٌ لِمٰا يُرِيدُ » (هرچه بخواهد به انجام می‌رساند) یعنی هیچ عاملی او را از آنچه اراده کرده بازنمی‌دارد؛ نه عاملی از درون، مانند دلزدگی، خستگی، ملال، دگرگونی در اراده و امثال آن، و نه مانعی از بیرون که میان او و خواسته‌اش حائل شود.

بنابراین خدای متعال این حق و توان را دارد که شکنجه‌گرانِ مردان و زنان مؤمن را به آتش دوزخ بیم دهد، و به کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند نویدِ بهشت ببخشد؛ چرا که او صاحب عرش و دارای مجد و عظمت است، و هرگز خُلف وعده نمی‌کند، زیرا هر چه بخواهد انجام می‌دهد.