فَأَيۡنَ تَذۡهَبُونَ
پس [با رویگردانی از آن] به کجا میروید؟!
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۲۶ و ۲۷ با هم
استفهام در این آیه توبیخی (پرسش برای سرزنش) است و معنایش این است: حال که ماجرا چنین است، پس به کجا میروید و حق را پشت سر میاندازید؟ خدای متعال میفرماید: « إِنْ هُوَ إِلاّٰ ذِكْرٌ لِلْعٰالَمِينَ » (این قرآن جز پندی برای جهانیان نیست)؛ یعنی مایهٔ یادآوری برای همه گروههای مردم است، هر که میخواهند باشند، تا به وسیلهٔ آن بتوانند به حق بینا شوند. پیشتر در آیاتِ مشابه، توضیحاتی درباره آن گذشت.
تفسیر آیهٔ ۲۶ سورهٔ تکویر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۱۹ تا ۲۲۰ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/81/26/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « فَأَيْنَ تَذْهَبُونَ » (پس به کجا میروید؟)؛ خدای سبحان در هفت آیهٔ گذشته، حقیقت را دربارهٔ امر قرآن روشن ساخت و با وجود فشردگی الفاظ آیات، تردید آنان را که با نسبت دادن جنون و جز آن به آورندهٔ قرآن در آن ایجاد میکردند، برطرف کرد. پس نخست بیان فرمود که قرآن کلام خداست و این حقیقت بر آیاتِ تحدّی (مبارزهطلبی) تکیه دارد؛ دوم آنکه نزولش با سفارت و رسالتِ فرشتهای آسمانی، ارجمند و بلندمرتبه، یعنی جبرئیل امین وحی بوده است که نه میان او و خدا، و نه میان او و پیامبر (ص) هیچ حائلی وجود ندارد، و هیچ مانع درونی یا بیرونی او را از دریافت، حفظ و رساندن وحی بازنمیدارد؛ سوم آنکه کسی که قرآن بر او نازل شده و آن را برای شما میخواند — یعنی همان همنشین شما که حالش بر شما پوشیده نیست — دیوانه نیست آنگونه که به او تهمت میزنند، بلکه فرشتهٔ حامل وحی را دیده و وحی را از او دریافت کرده است و هرگز آنچه را به او وحی میشود کتمان نمیکند و تغییر نمیدهد؛ و چهارم اینکه قرآن نه وسوسهای از سوی ابلیس و لشکریانش است و نه القایی از جانب برخی اشرارِ جن.
بنابراین، این سخن خدای متعال که: « فَأَيْنَ تَذْهَبُونَ » (پس به کجا میروید؟) مقدمه و زمینهسازی برای بیان نتیجهٔ گفتار گذشته است، و نشان دادنِ گمراهیِ آنان است در باوری که درباره قرآن کریم دارند؛ باوری مبنی بر اینکه قرآن برآمده از عوارض جنون یا وسوسههای باطل شیطان است.