تفسیر آیهٔ ۲۴ سورهٔ عبس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسٰانُ إِليٰ طَعٰامِهِ » (پس انسان باید به خوراک خود بنگرد). این سخن بر آنچه پیش‌تر گذشت متفرع است، همانند فرع‌شدنِ تفصیل بر اجمال؛ ازاین‌رو توجه انسان به خوراکش جلب شده است، همان خوراکی که از آن تغذیه می‌کند و برای ماندگاری خود از آن مدد می‌گیرد. این خوراک تنها یکی از بی‌شمار نعمت‌هایی است که تدبیر پروردگار برای برآوردن نیازهای او در زندگی فراهم آورده است، تا در آن تأمل کند و مشاهده نماید گستردگیِ تدبیر پروردگاری را که جانش را شگفت‌زده و خردش را حیران می‌سازد، و نیز پیوستگی عنایت الهی را — با همهٔ دقت و فراگیری‌اش — به سامان‌یافتن حال انسان و راست‌آمدنِ کار او.

مراد از انسان — چنان‌که گفته‌اند — غیر از انسان پیشین است که در کلام الهی: « قُتِلَ الْإِنْسٰانُ مٰا أَكْفَرَهُ » (مرگ بر این انسان، چه ناسپاس است!) یاد شد؛ زیرا مراد از آن، خصوص انسانی است که در کفر زیاده‌روی کرده است، بر خلاف انسانی که در این آیه به نگریستن فرمان یافته و عام است و همهٔ انسان‌ها را در بر می‌گیرد؛ از همین رو، نام او آشکارا بیان شده و به آوردن ضمیر بسنده نگردیده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۴ تا ۳۲ با هم

اگر انسان تنها به غذای خود بنگرد—که تنها یک نمونه از جلوه‌های تدبیر خدا و جرعه‌ای از دریای رحمت اوست—آن‌چنان تدبیر گسترده و آفرینش ظریفی خواهد دید که عقلش را مبهوت و خردش را شگفت‌زده می‌کند؛ و فراتر از آن، نعمت‌هایی است که به شمارش درنمی‌آید: «و إن تعدوا نعمه الله لا تحصوها» (و اگر نعمت خدا را بشمارید، هرگز نمی‌توانید آن را به شمار آورید). ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۷ تا ۴۲ با هم

این آیات—چنان‌که می‌بینید—با سیاقی یکدست، مانع از پیوستگی با آیات پیش از خود نیستند؛ هرچند برخی گفته‌اند به سبب دیگری نازل شده‌اند که بیان آن خواهد آمد. ادامه در متن کامل