وَإِن يُرِيدُواْ خِيَانَتَكَ فَقَدۡ خَانُواْ ٱللَّهَ مِن قَبۡلُ فَأَمۡكَنَ مِنۡهُمۡۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
و اگر قصد خیانت به تو را داشته باشند، پیش از این نیز به خدا خیانت کردند؛ پس [خدا تو را] بر آنان چیره ساخت؛ و خدا دانای حکیم است.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۶۷ تا ۷۱ با هم
این آیات سرزنشی است از جانب خدای پاک و منزه برای اهل بدر؛ آن هنگام که از مشرکان اسیر گرفتند و سپس به پیامبر خدا (ص) پیشنهاد کردند که آنان را نکشد و از ایشان فدیه (بهای آزادی) بگیرد تا به این وسیله وضعیت مالیشان سامان پذیرد و در برابر دشمنان دین تقویت شوند. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۷۰ و ۷۱ با هم
در پایان این آیات، کلامی آمده است که بهمنزلهٔ امیدبخشی و وعدهای نیکو به اسیران است اگر اسلام آورند، و بینیازی از آنان است اگر قصد خیانت به پیامبر (ص) را در سر بپرورانند.
تفسیر آیههای ۶۷ تا ۷۱ با هم
مفسران در تفسیر این آیات اختلاف نظر دارند، با آنکه همگی اتفاقنظر دارند که این آیات پس از نبرد بدر نازل شده است تا اهل بدر را سرزنش کند و تصرف در غنایم را برایشان مباح گرداند. ادامه در متن کامل
سبب این اختلاف، روایات گوناگونی است که دربارهٔ سبب نزول این آیات و معنای جملههای آنها وارد شده است؛ و اگر این روایات صحیح هم باشند، تأمل در آنها نشان میدهد که دست راویان در نقل به معنا (نقل حدیث با الفاظِ راوی نه الفاظِ معصوم) با گستردگی شگفتآوری باز بوده است، تا آنجا که گاه این روایات همچون خبرهای متعارض با یکدیگر ناسازگار به نظر میرسند. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۷۱ سورهٔ انفال، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۹، صفحهٔ ۱۳۴ تا ۱۳۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/8/71/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ إِنْ يُرِيدُوا خِيٰانَتَكَ فَقَدْ خٰانُوا اللّٰهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ » تا پایان آیه؛ [و اگر بخواهند به تو خیانت کنند، پیش از این نیز به خدا خیانت کردند و خدا تو را بر آنان مسلط ساخت...]؛ «أَمْكَنَهُ مِنْهُ» یعنی او را بر وی توانا و مسلط ساخت. و اینکه ابتدا فرمود: « خِيٰانَتَكَ »؛ [خیانت به تو]، و سپس فرمود: « خٰانُوا اللّٰهَ »؛ [به خدا خیانت کردند]، بدان سبب است که آنان میخواستند با دادن فدیه، بار دیگر جمع خود را گرد آورند و به جنگ با پیامبر (ص) بازگردند؛ اما خیانت پیشین آنان به خداوند، همان کفرشان و پافشاریشان بر خاموش کردن نور خدا، و کید و فریبکاریشان بود.
و معنای آیه چنین است: اگر به خدا ایمان آورند و ایمان در دلهایشان استوار شود، خداوند بهتر از آنچه از آنان گرفته شده به ایشان عطا میکند و آنان را میآمرزد؛ و اگر قصد خیانت به تو و بازگشت به همان عناد و تباهی گذشته را داشته باشند، پیش از این نیز به خداوند خیانت کردند و خداوند تو را بر آنان چیره و توانا ساخت و او تواناست که بار دیگر نیز همین کار را با آنان بکند. و خداوند به خیانتشان — اگر خیانت کنند — داناست، و در مسلط ساختن تو بر آنان باحکمت و سنجیدهکار است.