تفسیر آیهٔ ۳۰ سورهٔ نبا

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَذُوقُوا فَلَنْ نَزِيدَكُمْ إِلاّٰ عَذٰاباً » (پس بچشید که هرگز جز عذاب بر شما نخواهیم افزود). این سخن، نتیجه‌گیری از تفاصیل عذاب آنان است که پیش‌تر گذشت، و برای آن آورده شده تا آنان را از اینکه امیدی به رهایی از بدبختی و دست‌یافتن به آسایشی داشته باشند، کاملاً ناامید سازد.

و التفات (تغییر سیاق سخن) به سوی مخاطب‌ساختنِ آنان با عبارت « فَذُوقُوا » (پس بچشید)، برای آن است که حضورشان مجسّم و فرض شود تا بی‌واسطه مورد سرزنش و نکوهشِ سخت قرار گیرند.

و مقصود از سخن خداوند: « فَلَنْ نَزِيدَكُمْ إِلاّٰ عَذٰاباً » (که هرگز جز عذاب بر شما نخواهیم افزود)، این است که آنچه پس از چشیدن هر عذاب می‌چشید، عذابی دیگر است؛ پس این عذابی در پی عذاب، و عذابی افزون بر عذاب است و پیوسته عذابی تازه بر عذاب پیشین شما افزوده می‌شود؛ بنابراین از رسیدن به هر آنچه می‌خواهید و دوست دارید، به کلی نومید باشید.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۳ و ۳۰ با هم

و این آیه بی‌ظهور در این معنا نیست (به روشنی نشان می‌دهد) که مقصود از سخن پروردگار: « لاٰبِثِينَ فِيهٰا أَحْقٰاباً » (روزگارانی پی‌درپی در آن درنگ خواهند کرد)، جاودانگی در دوزخ است نه پایان‌پذیریِ عذاب.