وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ
و یقین کند که زمان جدایی است،
تفسیر آیهٔ ۲۸ سورهٔ قیامه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۱۱۳ تا ۱۱۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/75/28/
وظن أنه الفراق
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ
و یقین کند که زمان جدایی است،
تفسیر آیهٔ ۲۸ سورهٔ قیامه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۱۱۳ تا ۱۱۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/75/28/
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۲۷ و ۲۸ با هم
خدای متعال میفرماید: « وَ قِيلَ مَنْ رٰاقٍ »؛ «راقٍ» اسم فاعل از «رُقيه» (افسون و دمیدن دعا برای درمان) است؛ یعنی بستگان و دوستان حاضر در کنارش از روی ناامیدی میگویند: چه کسی او را افسون و درمان میکند و نجات میدهد؟ و برخی گفتهاند معنایش این است که دستهای از فرشتگان به دستهای دیگر میگویند: کدام فرشتگان جان او را بالا میبرند؟ فرشتگان رحمت یا فرشتگان عذاب؟ خدای متعال میفرماید: « وَ ظَنَّ أَنَّهُ الْفِرٰاقُ »؛ یعنی انسانِ در حال جان دادن با دیدن این احوال یقین مییابد که این همان جدایی از دنیای زودگذری است که دوستش میداشت و بر آخرت ترجیحش میداد.
بحث روایی
تفسیر آیههای ۲۶ تا ۲۸ با هم
و در تفسیر قمی دربارهٔ سخن خدای متعال: « كَلاّٰ إِذٰا بَلَغَتِ التَّرٰاقِيَ » آمده است: یعنی جان هنگامی که به استخوان ترقوه (گلوگاه) برسد؛ و دربارهٔ « وَ قِيلَ مَنْ رٰاقٍ » فرمود: به او گفته میشود: چه کسی تو را درمان میکند و نجات میدهد؟؛ و دربارهٔ « وَ ظَنَّ أَنَّهُ الْفِرٰاقُ » فرمود: یقین میکند که هنگام جدایی است.
تفسیر آیههای ۲۷ تا ۲۹ با هم
و در کتاب «کافی» به اسنادش از جابر روایت شده است که گفت: از امام باقر (ع) دربارهٔ این سخن خدای عزوجل پرسیدم: « وَ قِيلَ مَنْ رٰاقٍ وَ ظَنَّ أَنَّهُ الْفِرٰاقُ »؛ فرمود: «این حالِ آدمی است هنگامی که مرگ بر او فرود میآید و میگوید: آیا پزشکی هست؟؛ و « وَ ظَنَّ أَنَّهُ الْفِرٰاقُ » یعنی به جدایی از عزیزان و دوستان یقین مییابد؛ و دربارهٔ « وَ الْتَفَّتِ السّٰاقُ بِالسّٰاقِ » فرمود: