تفسیر آیهٔ ۲۵ سورهٔ قیامه

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۴ و ۲۵ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بٰاسِرَهٌ تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِهٰا فٰاقِرَهٌ » («و چهره‌هایی در آن روز بسیار ترشرو و دژم است، یقین دارند که آسیبی کمرشکن با آنان انجام می‌گیرد»). «بُسور» را به شدّتِ ترشرویی و گرفتگی، و «ظن» را به معنای علم و یقین تفسیر کرده‌اند؛ و « فٰاقِرَهٌ » صفتی است که موصوف آن حذف شده، یعنی «رفتار و بلایی کمرشکن» (فعلة فاقرة). «فاقره» از مادهٔ «فَقَرَهُ» است، یعنی هنگامی که به مهره‌های پشت و کمرِ کسی ضربه بزند؛ و گفته شده از تعبیر «فَقَرْتُ الْبَعِيرَ» است، یعنی زمانی که با آتش بر بینی شتر داغ بنهی.

و معنای آیه چنین است: و چهره‌هایی در آن روز بسیار ترشرو و گرفته‌اند و می‌دانند که با آنان رفتاری می‌شود که پشتشان را در هم می‌شکند یا بر بینی‌هایشان با آتش داغ نهاده می‌شود. و این احتمال نیز داده شده است که «تظن» خطاب به پیامبر (ص) از این حیث باشد که شنوندهٔ این کلام است [یعنی: گمان می‌بری که...] و «ظن» نیز به همان معنای معروف و رایج خود (گمان) باشد.