تفسیر آیهٔ ۹ سورهٔ مدثر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و نیز گفته است: «و جایز است که «يَوْمَئِذٍ» مبنی باشد و در جایگاه رفع به‌صورت بَدَل از «ذٰلِكَ» قرار گیرد، و «يَوْمٌ عَسِيرٌ» خبرِ آن باشد؛ گویی گفته شده است: پس روزِ دمیده‌شدن در صور، روزی دشوار است.» پایان سخن کشاف.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۸ تا ۳۱ با هم

در این آیات، هشداری سخت و تهدیدی کوبنده به طعنه‌زنندگان بر قرآن آمده است؛ همان کسانی که به آن تهمت جادو زدند و برخی از حقایقِ بیان‌شده در آن را به بادِ مسخره گرفتند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۹ و ۱۰ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَذٰلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ عَلَي الْكٰافِرِينَ غَيْرُ يَسِيرٍ ». اشاره با واژهٔ « فَذٰلِكَ » به زمانِ دمیدن در ناقور است. بعید نیست که مراد از «يَوْمَئِذٍ»، روزی باشد که همگان برای حسابرسی و جزا به سوی خدا بازمی‌گردند، یا روزی که آفریدگان به پیشگاه الهی بازگشت داده می‌شوند؛ بنابراین ظرفی برای روزِ دمیدن در ناقور خواهد بود؛ زیرا جایز است با نوعی عنایتِ ادبی، بخشی از زمان ظرفی برای برخی از اجزای خود شمرده شود، همان‌گونه که سال ظرفِ ماه، و ماه ظرفِ روز قرار داده می‌شود. یا اینکه یک زمان، به سبب گوناگونیِ ویژگی‌ها یا رخدادهای واقع در آن، متعدد به شمار آید و سپس به اعتبار یکی از ویژگی‌هایش، ظرفی برای خود به اعتبار ویژگی دیگری قرار گیرد.

و معنا این است: زمانی که در صور دمیده می‌شود و در روز بازگشت آفریدگان به‌سوی خدا رخ می‌دهد، برای کافران زمانی بسیار سخت است؛ یا اینکه: زمانِ دمیده‌شدن در صور، در روز بازگشت به‌سوی خدا برای کافران زمانی دشوار خواهد بود؛ بسته به اینکه کلمهٔ « يَوْمَئِذٍ » (در آن روز) قیدِ « فَذٰلِكَ » باشد یا قیدِ « يَوْمٌ ».

تفسیر آیه‌های ۸ تا ۱۰ با هم

در تفسیر کشاف آمده است: «اگر بپرسی: کلمهٔ «إذا» (هنگامی که) به چه عاملی منصوب شده است، و چگونه درست است که «يَوْمَئِذٍ» ظرفِ زمان برای «يَوْمٌ عَسِيرٌ» باشد؟ پاسخ می‌دهم: «إذا» به‌واسطهٔ معنایی که جزای شرط بر آن دلالت دارد منصوب شده است؛ زیرا معنا چنین است: هنگامی که در صور دمیده شود، کار بر کافران سخت می‌گردد. و آنچه جایز ساخته است که «يَوْمَئِذٍ» ظرفِ زمان برای «يَوْمٌ عَسِيرٌ» قرار گیرد، این است که معنای عبارت چنین می‌شود: آن هنگام که در صور دمیده می‌شود، زمانِ فرارسیدنِ روزی دشوار است؛ چرا که روز قیامت همان هنگامِ دمیده‌شدن در صور فرا می‌رسد و واقع می‌شود.» پایان سخن کشاف.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۸ تا ۱۱ با هم

در تفسیر قمی دربارهٔ سخن خدای متعال: « فَإِذٰا نُقِرَ فِي النّٰاقُورِ -إلي قوله- وَحِيداً » آمده است: این آیات دربارهٔ ولید بن مغیره نازل شد؛ او پیرمردی کهن‌سال و باتجربه از زیرکانِ عرب بود و از مسخره‌کنندگان پیامبر خدا (ص) به شمار می‌رفت. ادامه در متن کامل