تفسیر آیهٔ ۲۲ سورهٔ مدثر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن خدای متعال: « ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَرَ » (سپس چهره در هم کشید و روی ترش کرد)؛ «عبوس» به معنای در هم کشیدن چهره است. در مجمع‌البیان آمده است: «و عبس يعبس عبوسا إذا قبض وجهه و العبوس و التكليح و التقطيب نظائر و ضدها الطلاقة و البشاشة» (عبس یعبس عبوساً هنگامی گفته می‌شود که شخص چهره‌اش را جمع کند و در هم کشد؛ و عبوس، تکلیح و تقطیب هم‌معنایند و نقطهٔ مقابل آن‌ها گشاده‌رویی و خندان‌رویی است)؛ و نیز گفته است: «و البسور بدء التكره في الوجه» (و بسور، آغاز پدیدار شدن ناخشنودی در چهره است)؛ پایان نقل. پس معنا این است: او پس از آنکه نگریست، چهره در هم کشید و ناخشنودی را در صورتش آشکار ساخت.

بحث روایی

و در تفسیر قمی، دربارهٔ این سخن که خدای متعال می‌فرماید: « ثُمَّ عَبَسَ » آمده است: «عبس وجهه» (چهره‌اش درهم رفت)؛ و دربارهٔ « وَ بَسَرَ » فرمود: «ألقي شدقه» (گوشهٔ دهانش را به بی‌میلی کج کرد [یادداشت منبع: ۱) گوشهٔ دهان]).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۸ تا ۳۱ با هم

در این آیات، هشداری سخت و تهدیدی کوبنده به طعنه‌زنندگان بر قرآن آمده است؛ همان کسانی که به آن تهمت جادو زدند و برخی از حقایقِ بیان‌شده در آن را به بادِ مسخره گرفتند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۲۱ تا ۲۵ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « ثُمَّ نَظَرَ ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَرَ ثُمَّ أَدْبَرَ وَ اسْتَكْبَرَ فَقٰالَ إِنْ هٰذٰا إِلاّٰ سِحْرٌ يُؤْثَرُ إِنْ هٰذٰا إِلاّٰ قَوْلُ الْبَشَرِ » (سپس نگریست، آنگاه چهره در هم کشید و روی ترش کرد، سپس پشت نمود و تکبر ورزید، پس گفت: این نیست مگر سحری که [از پیشینیان] روایت می‌شود؛ این نیست مگر سخن بشر!). ادامه در متن کامل